የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4290901
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
534
2449
11172
4258204
59631
89268
4290901

Your IP: 54.225.54.120
2017-09-21 04:54

መንገዲ ዘድልዮ ሓደጋ መንገዲ!

here we go
selam new

እቲ ወፂኡ ዘሎ ሓዱሽ መምርሒ ቁፅፅር ሓደጋ ትራፊክ ብምትግባር ሓደጋ ትራፊክ ንከላኸል

 

ዘፈር መጓዓዝያ መንገዲ፣ ዓለምና ኣብዚ ዘመን በፂሓቶ ንዘላ ምዕባለ ዓብዪ ኣስተዋፅኦ ዘበርከተን ዘበርክት ዘሎን ዓውዲ ልምዓት እዩ። እቲ ዘፈር ማሕበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊን ፖለቲካውን ምትእስሳር ሕብረተሰብ ብምዕባይ ንልምዓት ሃገር  ዝለዓለ ኣበርክቶ ይፃወት። ዘፈር መጓዓዝያ፣  ሕብረተሰብ ካብ    ቦታ ናብ ቦታ  ናይ ምጉዕዓዝ ድሌት ብምርዋይ ኣብ ምስላጥ ስራሕን ኣብ ምልዉዋጥ ዕዳጋን ዕዙዝ ግደ እናተፃወተ ይርከብ።

ኣብ ሃገርና ኣታውን ወፃእን ካብ ዝግበር ኣቑሑት እቲ 90 ምኢታዊኡ ከምኡ እውን ካብ ቦታ ናብ ቦታ ካብ ዝጎዓዐዝ  ህዝቢ እቲ 95 ምኢታዊ ብመጓዓዝያ መሬት ኣቢሉ እዩ ዝሽፈን። ይኹን እምበር እቲ ዘፈር ብዝተዋደደን ስርዓቱ ብዝሓለወን ኩነታት እንተዘይተመሪሑ  ምብኻን ንብረትን ሃፍትን ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ምጥፋእ  ህይወትን ምጉዳል ኣካል ደቂ ሰባትን ዘይሓዊ ጉድኣት ዘብፅሕ እዩ። ብምኽንያት ባህሪ እዚ ዓውዲ ከምቲ ጥቕሙ ዘስዕቦ ሓደጋ እውን ገዚፍ ስለዝኾነ ኢኮኖሚያዊ፣ ማሕበራውን ስነ ኣእምራውን ጉድኣት ክኽትልን  ዕቤት ሓደ ህዝቢ ካብ ዝፈታተኑ ፀገማት ግንባር ቀዳምትነት እውን ክሕዝን ዝኽእል ዘፈር ልምዓት እዩ።

ብምስሊ ኣደጊፍና ንርኣዮ እንተተባሂሉ ኣብ ዓለምና በብዓመቱ ካብ ሓደ ነጥቢ ክልተ ሚልዮን ሰባት ንላዕሊ  ብሓደጋ ትራፊክ መንገዲ ህይወቶም ይስእኑ።  ክሳብ 50 ሚሊዮን ዝኾኑ ድማ ከቢድን ቀሊልን ጉድኣት ኣካል ይበፅሖም። ልዕሊ 600 ቢልዮን ዶላር  ዝግመት ንብረት እውን በብዓመቱ ይዓኑ። ኩነታት ክልልና እንተሪኢና እውን ካብዚ ዝነኣሰ ኣይኮነን። ኣብ 2008 ዓ.ም ጥራሕ  ዘጋጠመ ሓደጋ ተሽከርከርከርቲ 33 ሽሕን 457 እንትኸውን ብሰንኪ እዚ 4,352  ሰባት እንትሞቱ፣ 6,886 ሰባት ከቢድ ጉድኣት ዝተረፉ፣  7,071 ድማ ቀሊል ጉድኣት ኣካል ክበፅሖም ገይሩ እዩ። እዚ ጥራሕ ዘይኮነስ  874 ሚልዮንን 311 ሽሕን 141 ነጥቢ 58 ቅርሺ ዝግመት ንብረት ከመዝዓነወ ካብ ቢሮ ኮንስትራክሽን፣ መንገድን መጓዓዝያን ክልልና ዝተረኸበ መረዳእታ ይሕብር።

እቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሰ ኣሃዝ ዘመላኽቶ ጉዳይ እንትሃለወ እቲ ዘጋጥም ዘሎ ፀገም ሓደጋ መንገዲ ትራፊክ  ካብ እዋን ናብ እዋን ብዘደንግፅ ኩነታት ብምውሳኽ ኣብ ህይወት ሰብን ንብረትን ዘብፅሖ ጉድኣት ኣብ ዘተሓሳስብ ብርኪ በፂሑ ኣሎ። ነዚ ፀገም መበገሲ ዝኾኑ ዝተፈላለዩ ምኽንያታት እንተሃለዉ ብቐንዱ ግን ብፍጥነት ናይ ሕጊ ማዕቀፍ ምልሕላሕን ዘይምኽባር ሕጊ መንገዲ ትራፊክን ዝጥቀሱ እዮም። ካብዚ ብተወሳኺ ቅድም ኢሎም ኣብ ዝወፁ ደንብታት ትራፊክ ድሕንነት ዘይተኻተቱ ግን ከዓ በቢዕለቱ ዘጋጥሙ ሓደሽቲ ዓይነታት ጥፋኣት ትራፊክ መንገዲ እናተፈጠሩ ብምምፅኦም ሕዚ በፂሕናዮ ምስ ዘለና ብርኪ ዕብየት  ዝጠዓዓም ዘመናዊ  ስርዓት ትራፊክ  ዝተኸተለ መምርሒ ምውፃእ ካብ ዝኾነ ጊዜ ንላዕሊ ኣድላይ ኮይኑ ኣሎ። እቲ ሓዱሽ መምርሒ ብብርኪ ፌደራል ዝወፀ ኮይኑ ኣብ ኩለን ክልላት ሃገርና ተፈፃሚ ክኸዉን እዩ። ብርግፅ እቲ ወፂኡ ዘሎ ሓዱሽ ደንቢ መቆፃፀሪ ትራፊክ መንገዲ መጓዓዝያ ሙሉእ ንሙሉእ ሓዱሽ ኣይኮነን። ይኹን እምበር ዝወሰኾም ብርክት ዝበሉ መምርሕታት ስለዘለዉ ምስቶም ቅድሚ ሐዚ ዝፍለጡ ብርክታት ጥፍኣትን ወሰን ቅፅዓቶምን ከምዝስዕብ ኣዋዲድና ኣቕሪብናዮ ኣለና።

ብሓፈሻ እንትርአ ኣብ  ሓደጋ ትራፊክ ዝምደቡ ጥፍኣታት ብዘስዕብዎ መጠን ሓደጋን ብዘለዎም ዓቐን ¬ጥሕሰትን ዝተመደቡ እዮም። ዋላ ተመሳሰልቲ ጥሕሰታት ኣብ ዝተፈላለዩ ብርኪ ጥፍኣት ተደጋጊሞም ክድንገጉ ዝገብር ዝተፈለየ ባህሪ ክህልዎም ይኽእል እዩ። ዝተማልአ ገንኢ ፅዕነት ወይ “ስፖንዳ” ዘይብሉ እናሃለወ ፅዕነት ፂዒኑ ዘሽከርከረን ኣብ ዝተኸልከለ ቦታ ብዘይ አገባብ ድምፂ ጡርንባ ወይ ግቡእ ብዘይኮነ መጠንቀቕታ ድምፂ ምጥቃም ኣብ ቀዳማይ ብርኪ ዝርዝር ጥፍኣታት የቐምጦም። እዚኦም ጥራሕ ዘይኮኑስ ኣብ መንገዲ ተሽከርካሪ ዝሓፀበ ወይ ክሕፀብ ዝገበረ፣ ንተሽከርካሪ ምርአይ ዝክልክል መጋረጃ ፣ ተለጣፊ ላስቲክ ወይ ካልኦት ተመሳሰልቲ ነገራት ኣብ ልዕሊ ተሽከርካሪ ዘቐመጠ ወይ ዝለጠፈ፣ ትሕቲ ዝተፈቐደሉ ናህሪ ዘሽከርከረ ወይ የማናይ ጠርዙ ከይሓዘ ብህድኣት ዘሸከርከረ፣ መከላኸሊ ስብራት ሽክና ርዕሲ ወይ ሄልመንት ከይገበረ ወይ ጌሩ ከይ አሰረ ሞተር ብስክሌት ዝዘወረ፣ ልዕሊ መጠን ድምፂ እናስመዐ ዘሽከርከረ በቶም ልዕል ክብል ዝተጠቐሰ ተሓታቲ ይኸዉን። ብተመሳሳሊ ፍቃድ መረጋገፂ ብቅዓት አሽከርካሪ ሃልይዎ ከይሓዘ ዘሽከርከረ ወይ ናይ  ፍቓድ መረጋገፂ ብቅዓት አሽከርካሪ ከይሓደሰ ዘሽከርከረ እውን ኣብዚ ብርኪ እዚ ይካተት። ከምኡ እውን ብሕጊ ኣብ ዘይተፈቐደ ርሕቐት ምልክት ከየርኣየ ዝተጠምዘዘ፣ ኣንፈት ዝቐየረ፣ ተሽከርካሪ ዝቐደመ ወይ ተሽከርካሪ ደው ዘበለ፣ ኣብ ውሽጢ ተሽከርካሪ ዝተማልአ ናይ ቀዳማይ ረድኤት ኣቑሑ ዘይሓዘ መከላኸሊ ባርዕ ሓዊ  እንከይማልአ ናይ ንግዲ ተሸከርካሪ ዘሸከርከረን ብድምር ኣብ ቀዳማይ ብርኪ ዝምደቡ ጥፍኣታት እዮም።

ካብዚ ብተወሳኺ ብመጠን ዓቐን ጥፍኣቶም  ቅልል ዝበሉ ኮይኖም  ኣብ መንገዲ ዘፍሰሶ ሓመድ፣ ፈሳሲ ፀፀር መሳሊ ዘየልዐለ ወይ ዘይአፅረየ አሸከርካሪ፣ ኣብ ልዕሊ መንገዲ ዘሎ ማይ ብተሽከርካሪ ኣቢሉ ኣብ ልዕሊ እግረኛታት ዝነፀገ፣ ንየማን ጥራሕ ንክትዕፀፍ ኣብ ዘገድድ  ምልክት ትራፊክ መንገዲ ዝዓፀወ ኣብ ቀዳማይ ጥፍኣት ይቕመጡ። ከምኡ እውን ኣብ መብራህቲ ትራፊክ ወይ ኣብ መስቀለኛ መንገዲ ኣብ ልመና ንዝተዋፈሩ ሰባት ገንዘብ ዝሃበ ወይ ዕዳጋ ዝገበረ፣ ናይ ተሽከርካሪ ታርጋ ካብ ዝተፈቀደሉ ግዜን ቦታን ወፃኢ ብጥሕሰት ዝተጠቀመ አሸከርካሪ ዘካተተ እዩ። ብካልእ ገፅ ድማ ጉዕዞ መስመሩን ወይ ተርኡ እንከይሓለወ ዘሽከርከረ፣ አብ ዝተኸልከለ ቦታ ወይ ናይ መንገዲ የማናይ ጠርዚ ከይሐዘ ተሳፋራይ ወይ ኣቅሓ ዝፃዓነ ወይ ዘውረደ፣ ኣብ እዋን መብርሂ ግዜ መብራህቲ ዘየበረሀ ዘሸከርከረ፣ ናይ ህዝቢ መመላለሲ ተሸከርካሪ ሞተር ከየጥፈአ ህዝቢ ፅዕኑ ነዳዲ ዝመልአን እውን ኣብዚ ዝምደቡ እዮም።

ንእግርኛታት ወይ ተሸከርካሪ ቀዳምነት ዘይሃበ፣ ኣብ ፀቢብ መንገዲ ወይ ኣብ መዕፀፊ መንገዲ ኣብ ውሽጢ 12 ሜትሮ ተሽከርካሪ ደው ዘበለ፣ ፍቓድ መረጋገፂ ብቕዓት ኣሽከርካሪ  ሃልይዎ  ልዕሊ ዝተፈቐደሉ ብርኪ  ፍቓድ  ንዝኾነ ተሽከርካሪ ዘሸከርከረ፣ ዝተበላሸወ ተሸከርካሪ አብ መንገዲ ደው ዘበለን  ኣብ ካልኣይ ብርኪ እዚ ዝምደቡ ዝርዝር ጥፍኣታት እዮም። ብተመሳሳሊ ዝዕፀፈሉ ኣንፈት እንተይሓዘ ዝታዓፀፈ፣ ክልተ መስመር ኣብ ዘለዎ መንገዲ ብየማን ገፅ ተሽከርካሪ ዝቐደመ፣ ምልክት ከየርአየ ተሽከርካሪ ደው ዘበለ ወይ ደው ካብ ዝበለሉ ቦታ ዘንቀሳቐሰ ተጠቀስቲ እዮም። ኣብ ግዜ ሓደጋ  አገልግሎት ንዝህባ  ተሽከርከርቲ ቀዳምነት ዘይሃበ፣ ናብ ዘይኸደሉ ኣንፈት ምልክት ዘርኣየ፣ሓመድ፣ሓሸዋ ፣እምንን ተመሳሰልቲ ነገራት ዝምልክቶ ኣካል ከየፍቀደ ተሽከርከርቲ ወይ እግረኛታት ዝሓልፍሉ መንገዲ ዘራገፈ ድማ ኣብዚ ዝርዝር ጥፍኣት እዚ ይምደቡ። ካብዚ ብዝዘለለ ልዕሊ ዝግብኦ ትኪ እናተከኸ ወይ ነዳዲ እናብኮኸ ዝኸድ ተሽከረካሪ ዘሽከርከረ፣ ንኣገልግሎት ሓደጋ ዝውዕላ ተሽከርከርቲ  ኣብ ግልጋሎት ስራሕቲ ሓደጋ እንተይኮነስ ካብ ዝፍቀደሉ ድምፅን ምልክት ሓደጋ መብራህትን ንላዕሊ ብምጥቃም ዘሽከርከረ በዚ ጥፍኣት እዚ ተሓታቲ ከም ዝኸዉን ይድንግግ።

ካብዚ ብተወሳኺ ድማ ትሕቲ ሸውዓተ ዓመት ንዝኾነ ህፃን ምስ ዓብዪ ወይ ንደሕንነቱ እንትባሃል ኣብ ዝተሰርሐ መሕቖፊ ውሽጢ ከየቐመጠ ዘሸከርከረ፣ ኣብ ደጋዊ ኣካል ተሸከትካሪ ሰብ ዝፃዓነ፣ ሓደጋ ከብፅሕ ዝኽእል  ፅዕነት ምስ ህዝቢ ሓዊሱ ዝፀዓነ ገናሒ መኪና ኣብ ካልኣይ ብርኪ ዝምደቡ ጥፍኣታት እዮም። ከምኡ እውን ትእዛዝ ናይ ትራፊክ ዘይፈፀመ ወይ ዝተስሓሓተ ሓበሬታ ዝሃበ ወይ እውን ደው ክብል ትእዛዝ እንትወሃቦ ብእንቢተኝነት ደው ከይበለ ዝኸደ፣ ብድሕሪ መኪና ንዝተርፍ ነዊሕ ፅዕነት ምልክት ከይገበረ ወይ ኣብ ልዕሊ ተሽከርካሪኡ  ዝተፀዓነ ፅዕነት ብግቡእ ከይኣሰረ ወይ ከይሸፈነ ዘሽከረከረን በዚ ብርኪ ጥፍኣት እዚ ተሓተቲ እዮም።

ኣብ ሳልሳይ ብርኪ ዝምደቡ ዝርዝር ጥፍኣታት እንተርኢና ድማ ተንቀሳቃሲ ተሌፎን ኣብ ኢዱ ሒዙ እናዛረበ፣ እናልአኸ፣ ወይ እናንበበ ዘሽከርከረ፣ ብሰንሰል ዝንቀሳቀሰ ኣብ ልዕሊ መንገዲ ዘሽከርከረን እዮም። ካልእ ህዝቢ ኣብ ዝበዝሓሉ ከባቢ ፣ ኣብ ኣብያተ ትምህርትን ሆስፒታላትን  ብሕጊ ልዕሊ ዝተገደበ ናህሪ ዘሽከርከረ፣ ኣብ መሰቀለኛ መንገድን ኣብ ከባቢ መቋረፂ እግረኛታት ወይ እውን ናይ አሽከርካሪ ምርኣይ ዝክልክል ኩነታት አየርን ካልኦት ፀገማት ኣብ ዝህልውሉ ግዜ ናህሩ ከይቐነሰ ዘሸከርከረ፣ ኣብ መቋረፂ እግረኛታት ተሸከርካሪ ደው ዘበለ ድማ በዚ ብርኪ ጥፍኣት እዚ ተሓተቲ ይኾኑ። ካብዚ ብዝዘለለ ንህዝቢ ግልጋሎት ኣብ ዝህቡ ባርዕ ሓዊ  ዘጥፍኣ ተሸከርከርቲ ማይ ኣብ ዝመልኣሉ ቦታ ኣብ መውፅእን መአተውን በሪ ሆስፒታል ተሸከርካሪ ደው ዘበለ፣ ናይ ርዕሲ መከላኸሊ ሄልመንት ከይ ገበረ ወይ ጌሩ ከይአሰረ ወይ ሓቢርዎ ዝፃዓኖ ሰብ ምግባሩን ምእሳሩን ከየረጋገፀ ሞተር ሳይክል ዘሽከርከረ በዚ ጥፍኣት እዚ ተሓታቲ ይኸውን። ልዕሊ ሓደ ሰብ ኣሳፊሩ ሞተር ሳይክል ዘሽከርከረ፣ ትሐቲ 13 ዓመት ንዝኾነ ህፃን ኣብ ጎድኒ ሽፌር ወንበር ኣብ ዝርከብ ወይ ጋቢና ውሽጢ አቀሚጡ ዘሽከርከረ፣ ጉዱኣት ኣካል መንገዲ ኣብ ዘቋርፅሉ ግዜ ወይ ኣብ ዝሳፈሩሉ ግዜ ግቡእ ጥንቃቐ ዘይገበረን ዝብሉን ካልኦትን ዓይነታት ጥፍኣት ድማ ኣብ ሳልሳይ ብርኪ ዝምደቡ ኮይኖም ኢና ንረኽቦም።

ኣብ ራብዓይን ናይ መወዳእታን ብርኪ ዝምደቡ ዝርዝር ጥፍኣታት ድማ ኣብ መሰቀለኛ መንገዲ ቀዳምነት ክዋሃቦ ንዝግባእ ተሸከርካሪ ቅድሚያ ዘይምሃብ፣ ተሸከርካሪ ኣብ ምንቅስቓስ እናሃለወ ተሳፋራይ ዝፀዓነ ወይ ዘውረደ ጥፍኣተኛ ይኸዉን። ከምኡ እውን ኣብ ግዜ መብራህቲ በዓል ሰለስተ ማእዝን ኣንፀባራቒ ኣብ እኹል ርሕቐት ከየቐመጠ  ዝተበላሸወ ተሸከርካሪ ደው ዘበለ፣ ቴሌቭዝን ወይ ካልኦት ምስልታት ኣብ ውሽጢ ተሽከርካሪኡ እናራኣየ ዘሸከርከረ፣ ናይ ደሕንነት መዓጥቖ(ቁልፊ) ከይኣሰረ ተሽከርካሪ ዘሽከርከረ፣ኣብ ራብዓይ ብርኪ ካብ ዝተዘርዘሩ  ጥፍኣታት ወፃኢ  ዝኾነ ዓይነት ጥፈኣት ብምፈፃም ኣብ ልዕሊ ህይወት ይኹን ንብረት ጉድኣት ዘብፀሐ ፌደራል ኣብ ዘውኘኦ ሓዱሽ መቆፀቀፀሪ ትራፊክ መንገዲ ዝርዝር ጥፍኣታት ዝምደቡ እዮም።

ብሓፈሻ ድማ እቶም ልዕል ክብል ተጠቒሶም ዘለው ዝርዝር ጥፍኣታት ተሓላሊፉ ዝተረኸ ዝኾነ ኣሸከረካሪ   ክሳብ ሸዉዓተ ሽሕ ናይ ገንዘብ ቅፅዓትን ንሓደ ዓመት ብቕዓት መረጋገፂ ክእገድ ይኽእል። ስለዚ እዚ ብቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ወፂኡ ዘሎ ሓዱሽ መምርሒ ትራፊክ መንገዲ መንግስታውን ዘይመንግስታውን ከምኡ እውን ዝምልከቶም ኣካላት ብፍላይ ድማ  ኣሽከርከርቲ ከም ዕለታዊ መምርሒ ህይወትና ጌርና ፍሉይ ትኹረት ሂብና ክንሰርሓሉ ይግባእ። ከምኡ እውን ብሰንኪ ሓደጋ ትራፊክ በቢመዓልቱ ዝሓልፍ ዘሎ ክቡር ህይወት ወዲ ሰብ ክነድሕን ይግባእ መልእኽትና እዩ። 


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 959
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ግንቦት 2009