የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4530440
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
363
2250
18479
4495290
45713
165145
4530440

Your IP: 54.198.108.19
2017-11-19 02:54

ምጥንኻር ዘድልዮ ጅማሮ ማኑፋክቸሪንግ

here we go
selam new

 

ሃገርና ካብ ሕርሻ ዝመርሖ ቁጠባ ናብ ኢንዳስትሪ ዝመርሖ ቁጠባ ንምስግጋር እትገብሮ ዘላ ዘይተሓለለ ፃዕሪ ውፅኢት እናመዝገበ ይመፅእ ከምዘሎ ኣብ ባይታ ዝረአ ሓቂ እዩ። መንግስቲ ብዋናነት ቅልጡፍ ልምዓት ኢንዱስትሪ ሃገርና ንምርግጋፅ ብዝሃቦ ፍሉይ ትኹረትን ብብርኪ ፌደራልን ክልልን ብመሰረት ዝገብሮ ደጋፋይ መፅናዕትን ኣብ መወዳእታ 2008 ዓ/ም ኣብ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ብኣዋጅ ቑፅሪ 277/2008 ዓ/ም ኤጀንሲ ልምዓት ኣናእሽተይን ማእኸለዎትን ማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ተባሂሉ ተጣይሹ እዩ። ብመሰረት እዚ ኣብ ከተማ መቐለ እውን ካብ ጥሪ 2009 ዓ/ም ጀሚሩ ዓርሱ ክኢሉ ከም ቤት ፅሕፈት ተጣይሹ ኣሎ።

ቤት ፅሕፈት ልምዓት ኣናእሽተይን ማእኸለዎትን ማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ከተማ መቐለ ድሕሪ ምጥያሹ ኣብ ዝሓለፉ ሰለስተ ኣዋርሕ ክሰርሖም ዝሓዞም ዓበይቲ ተግባራት ነይሮም እዮም። ካብቶም ተግባራት ሓደ ዕላማ ምጥያሽ እቲ ቤት ፅሕፈት ንኹሎም ሰብ ዋናን መዳርግቲ ኣካላትን ከምኡ እውን ንኣመራርሓን ፈፀምቲ ኣካላትን ምልላይ፣ ስራሕቲ ምዕባይ ግንዛበ ብምስራሕ ንቐፀልቲ ተግባራት ዝሕግዝ መሰረት ምንፃፍ ምእንታን ክካኣል ኣብ ምንቅስቓስ እዩ ዝርከብ። ካብዚ ሓሊፉ ኣብ ስራሕቲ ማኑፋክቸሪንግ ዝተጠርነፉ ውልቀ ሰብሃፍቲ መፅናዕቲ እናካየደ መፂኡ እዩ። ብመሰረት እቲ ዝተገበረ መፅናዕቲ ኣብ ዝተፈላለየ ስራሕቲ ማኑፋክቸሪንግ “ክንድዚ ካፒታል ክነመዝግብ፣ ዕድል ስራሕ ክንፈጥርን ኣብ ምዕባለ ኢንዱስትሪ ከተማና ብፅሒትና ክነበርክትን ኢና” ኢሎም መሬት ኣስፊሖም ሓፂሮም ንዝሓለፉ 10 ዓመታት ናብ ተግባር ስራሕ ከይኣተዉ ዝፀንሑ 168 ውልቀ ሰብ ሃፍቲ ክርከቡ ክኢሎም እዮም።

ኣብቲ  መፅናዕቲ  ዝተረኸበ ፀገም ንምፍታሕ ቤት ፅሕፈት ኣናእሽተይን ማእኸሎትን ማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ከተማ መቐለ ምስ መዳርግቲ ኣካላት ኣንፈት ኣነፂሮም እዮም። ብመሰረት እቲ ዝተነፀረ ኣንፈት እቶም ሰብ ሃፍቲ ብመሰረት ክሰርሕዎ ዝወሰድዎ ፍቓድ ካብ ወርሒ ጥሪ 2008 ክሳብ ወርሒ ለካቲት 2009 ዓ/ም ዝተረፍዎም ስራሕቲ ዛዚሞም ናብ ተግባር ስራሕ ክኣትዉ ናይ ሓደ ዓመት ግዜ ገደብ ተዋሂብዎም እዩ። ብመሰረት ዝተውሃበ ግዜ ገደብ ልዕሊ 90 ምኢታዊ ዝኾኑ ሰብ ሃፍቲ ዝነብርዎም ክፍተታት ኣሪሞም ህንፀት ትካሎምን ተኸላ ማሽናትን እናካየዱ ይርከቡ። እዚ ድማ ምስ መዳርግቲ ኣካላት ተዋዲድካ ብምስራሕ ዝተረኸበ ውፅኢት ከም ዝኾነ ንምርዳእ ኣየፀግምን።

እቲ ካልእ ጉዳይ፣ ብምኽንያት ኣብ ከተማ መቐለ ዘሎ ቅልጡፍ ምዕባለ ኢንዱስትሪ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ፍሰት ማኑፋክቸሪንግ እናወሰኸ ይመፅእ ምህላው ግልፂ እዩ። ስለዝኾነ ድማ ዝተሓተ 20 ሚልዮን ብር ዝለዓለ 400 ሚልዮን ብር ካፒታል ዘመዝገቡ 200 ሓደሽቲ ሰብ ሃፍቲ ኣብ ዝተፈላለዩ “ፕሮጀክትታት” ኢንቨስትመንት ንክነጥፉ ፍቓድ ክወሃቦም ብምሕታት ኣብ ከይዲ ይርከቡ። ካብዚኣቶም እቶም 100 ካብ ክልልና ዝተረኸቡ ኮይኖም እቶም 100 ሰብ ሃፍቲ ድማ ካብ ካልኦት ከባቢታት ሃገርናን ዓዲ ወፃእን ዝመፁ ከምዝኾኑ ክኢላ ምጥንኻር ዓቕሚ ሓደ ማእኸላትን ተተካኢ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ኣናእሽተይን ማእኸለዎትን ማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ከተማ መቐለ ኣይተ ረዘነ ኣለምሰገድ ይገልፁ።

ብድምር ኣብዚ ሕዚ እዋን ብዘይካ እቶም ሓደሽቲ ሰብ ሃፍቲ ኣብ ትሕቲ ቤት ፅሕፈት ኣናእሽተይን ማእኸለዎትን ማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ከተማ መቐለ ዝመሓደር መንደር ኢንዱስትሪ ዓይደር ልዕሊ 150 ዝበፅሑ መፍረይቲ ትካላት ኣለው። ካብዚኣቶም ኣብ 2008 ዓ/ም ልዕሊ ኣርባዕተ ሚልዮን ብር ካፒታል ዘመዝገቡ 98 ሓደሽቲ ሰብ ሃፍቲ ናብ ማእኸለዎት ማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ክሰጋገሩ ከም ዝኸኣሉ ኣይተ ረዘነ የረድኡ። እዚ ከምዚ እናሃለወ እቲ ቤት ፅሕፈት ካብ ዝጣየሽ ኣብ ዘለዉ ሰለስተ ኣዋርሕ ዝሐሸ ጅማሮ ዘርኣየት ቤት ፅሕፈት ኣናእሽተይን ማእኸለዎትን ማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ክፍለ ከተማ ዓይደር እያ።

ክፍለ ከተማ ዓይደር ኣብዚ ሕዚ እዋን ናይ ባዕላ ቤት ፅሕፈት ኣናእሽተይን ማእኸለዎትን ማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ኣብ ጥሪ 2009 ዓ/ም ድሕሪ ምጥያሽ ኣብ ኣናእሽተይን ማእኸለዎትን ኢንዱስትሪ ዝተዋፈሩ መፍረይቲ ፈሊኻ ንምውፃእ መፅናዕቲ ኣካይዳ እያ። ብመሰረት እቲ ዝተኻየደ መፅናዕቲ 134 ኣብ ኣናእሽተይ፣ 70 ኣብ ማእኸለዎት ኢንተርፕራይዝ፤ 204 ድማ ኣብ ኣናእሽተይን ማእኸለዎትን መንቀሳቐስቲ  ክርከቡ ብምኽኣሎም እታ ቤት ፅሕፈት ነዚኣቶም ዓቂባ ግቡእ ደገፍን ክትትልን ብምግባር ካልኦት 26 ተወሰኽቲ ሓደሽቲ ኣናእሽተይን ማእኸለዎትን ማኑፋክቸሪንግ ክተፍርይ ትልሚ ሒዛ ዝነበረት እንትትኸውን ብመሰረት እዚ ድማ 12 ሓደሽቲ ኣናእሽተይን ማእኸለዎትን ማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ኣጣይሻ እያ።

ካብዚ ብተወሳኺ እታ ቤት ፅሕፈት ኣብታ ክፍለ ከተማ ምስ ዝርከባ ክልተ ዞባታት ኢንዱስትሪ ማለት እውን መሰቦን ሓሚዳይን ከም ፅቡቕ ፀጋ ብምጥቃም ኣብ 2009 ዓ/ም ን107 ወገናት ብቐዋሚ፣ ን42 ድማ ብጊዝያዊ ዕድል ስራሕ ንምፍጣር ትልሚ ሒዛ ን928 ወገናት ብቐዋሚ፣ ን40 ወገናት እውን ብጊዝያዊ ክትፍፅም ክኢላ እያ። እዚ ልዕሊ ትልሚ ክፍፀም ዝኸኣለሉ ምኽንያት ኣብቲ ከባቢ ዝርከባ መፍረይቲ ትካላት ብዘምፅአኦ ለውጢ ምዕባለ ኣፍራይነት እዩ። ምስ እዚ ጎድና ጎድኒ ን434 ኣናእሽተይን ማእኸለዎትን መፍረይቲ ሞያዊ ስልጠና ክወሃብ ዝተትሓዘ ትልሚ ግና 169 ጥራሕ ተፈፂሙ። ምኽንያት ምትሓት እዚ ፍፃመ ኣብ ኣተሓሕዛ ትልሚ ዝነበረ ሓላፍ ዘላፍ፣ ክፍተት ምልዕዓልን ምፍጣር ግንዛበ መናእሰይን ዝኣመሰሉ ከምዝኾኑ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ኣናእሽተይን ማእኸለዎትን ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትሪ ክፍለ ከተማ ዓይደር ኣይተ ገብረእግዚኣብሄር ኣባዲ ገሊፆምልና ኣለዉ።

መንእሰይ ኣብርሀት ግርማይ ኣብ ክፍለ ከተማ ዓይደር ጣብያ ሰርፀ ነባሪት እያ። ካብ 2004 ክሳብ 2006 ዓ/ም ኣብ ምፍራይ ብሎኬት ብማሕበር ተወዲባ ብዘዋህለለቶ 50 ሽሕ ብር ካፒታል ንብሕታ ክትሰርሕ  ድልየት ሓዲሩዋ። እዚ ንምግባር ናብቲ ክፍለ ከተማ ብዘቕረበቶ ብቑዕ ትልሚ ውልቀ መስርሒ ቦታ ተዋሂብዋ ብሓንቲ መፍረዪት ብሎኬት ማሽን ኣብ 2007 ዓ/ም ስራሕ ጀሚራ። ፈለማ እቲ ስራሕ እንትትጅምር መዓልታዊ ካብ 80 ዘይበዝሕ ብሎኬት ዓቕሚ ምፍራይ እዩ ነይርዋ። ነዚ ስርሓ ኣጠናኺራ ክትቕፅለሉ ብዝነበራ ትልምን ህርፈት ስራሕን ዝሓሸ ውፅኢት እናመዝገበት ስለዝመፀት በቢዓመቱ ብልፅቲ ብምዃን ካብ ዝተፈላለዩ ኣካላት ሽልማት እናረኸበት መፂኣ እያ። ኣብነት ኣብ 2008 ዓ/ም ካብ ቤት ፅሕፈት ጉዳይ መናእሰይን ስፖርትን ዞባ መቐለ ‘ምስክር ወረቐት’፣ ካብ ክፍለ ከተማ ዓይደር ድማ ዋንጫ ክትሽለም ክኢላ።

ብሉፅ ስራሕ መንእሰይ ኣበርሀት ዝረኣየ ቤት ፅሕፈት ደኣንት ክፍለ ከተማ ዓይደር 200 ሽሕ ብር ልቓሕ ንክትረክብ ምስ ትካል ዕቋርን ልቃሕን ደደቢት ኣተኣሳሲርዋ። በቲ ዝረኸበቶ ልቓሕ ገንዘብ ድማ ኣርባዕተ መፍረይቲ ብሎኬት ማሽናት ዓዲጋ ናብ ሓሙሽተ ክዓብያ ብምግባራ ካብ ዝነበራ 80 መዓልታዊ ዓቐሚ ምፍራይ ብሎኬት ኣብዚ ሕዚ እዋን 500 ብሎኬት ብመዓልቲ እናፍረየት ናብ ዓማዊላ እናቕረበት ትርከብ። ነዚ ስራሕ ዘሳልጡ ትሽዓተ ወገናት ዕድል ስራሕ ዝፈጠረት እትትኸውን እዚኣቶም ድማ ካብ 500 ክሳብ 700 ብር ሰሙናዊ ክፍሊት እናተኸፈሎም ዝሰርሑ እዮም። በዚ ኣቢላ በቢእዋኑ ዘዋህለለቶ ገንዘብ ኣብዚ ሕዚ እዋን 130 ሽሕ ብር ዝኣክል ልቓሕ መሊሳ ልዕሊ 350 ሽሕ ብር ዝግመት ሃፍተ ገነት ወኒና ትርከብ። ኣብቲ ስራሕ ብእትረኽቦ ኣታዊ ድማ “ቲ ኦ ቲ” በቢወርሑ ልዕሊ 800 ብር፣ ዓመታዊ ግብሪ ድማ ልዕሊ 20 ሽሕ ብር ናብ ካዝና መንግስቲ ኣታዊ እናገበረት ከም ልምዓታዊ ነጋዲት ኣብ ቁጠባዊ ዕብየት ዓርሳን ከተማኣን ብፅሒታ እናበርከተት ትርከብ። ንቐፃሊ ድማ ብእተዋህልሎ መጠን ገንዘብን ብልቓሕን ኣቢላ መፍረዪ ‘ቴራዞ’ (ንፃፍ ምድሪ ቤት) ክትኸፍት ሓቦ ሰኒቓ ንቕድሚት ትኸይድ ከም ዘላ እታ መንእሰይ ኣውጊዓትና እያ።

እቲ እወንታዊ ምንቅስቓስ ከምዘለዎ ይኹን እንበር ኣብ ቤት ፅሕፈት ኣናእሽተይን ማእኸለዎትን ማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ክፍለ ከተማ ዓይደር ዝረኣዩ ክፍተታት ኣለው እዮም። ንሰብ ሃፍቲ ዝኸውን እኹል መስርሒ ቦታ ዘይምድላው፣ ምስ መዳርግቲ ኣካላት ተሰጣጢምካን ተናቢብካን ዘይምኻድ እኹል ስልጠና ዘይምሃብን ክፍተታት ተጠቀስቲ እዮም። እቶም ፀገማት ክፍጠሩ ዝኸኣልሉ ቀንዲ ምኽንያት እውን እቲ ቤት ፅሕፈት ሓዱሽ ምስ ምዃኑ ተኣሳሲሩ ሓይሊ ሰብ ክማለአሉ ብዘይምኽኣሉ እዩ። ከምኡ ድማ፣ ሰብ ሃፍቲ ኣብ ማኑፋክቸሪንግ ንክነጥፉ ቦታ ንምድላው እቲ ብሕርሻ መነባብርኡ ዝመርሕ ሓረስታይ ከባቢና ብዘይጎሳቐለሉን ቀፃሊ ህይወቱን ህይወት ስድራ ቤቱን ብዘይመዛበለሉ መንገዲ እኹል ካሕሳን መተካእታ መሬትን ሂብካ ምችው ሃዋህው ዝፍጠረሉ ኩነታት ተዳልዩ ዘይምፅናሑ ከም ፀገም ዝርኣይ እዩ። ኣብ ስጡም ርክብ መዳርግቲ ኣካላት ዘሎ ኩነታት እንትንርኢ ድማ ኣብቶም መዳርግቲ ኣካላት እኹል ግንዛበን ንፁር ኣንፈትን ዕላማን ማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ዘይምህላውን ውፉይ ኮይንካ ዘይምስራሕን ከምዝኾኑ ኣይተ ገብረእግዚኣብሄር ሓቢሮምልና እዮም።

ብሓፈሻ ክፍለ ከተማ ዓይደር ኣብ ምጥጣዕን ምጥንኻርን ኣናእሽተይን ማእኸሎትን ማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ እትፍፅሞ ዘላ ተግባር ንቕድሚት ፅቡቕ ተስፋ ዘስንቕ እዩ። በቲ ሒዛቶ ተላዒላ ዘላ ትልምን ብብርኪ ክልል ዝወፀ መምርሕን እናጠዓዓመት ኣብ ምዕባይ ዓቕሚ ግንዛበ፣ ምልዕዓል መናእሰይ፣ ኣብ ምድላው መስርሒ ቦታን ምዕዳልን ካልኦት ዕማማትን ሰጢማ ነቲ ኣብ                                                                                                                                                ዕብየት ማኑፋክቸሪንግ ተሓንፂፁ ዘሎ ግዘ ዘይህብ መደብ ናብ ዝድለ ብርኪ ክበፅሕ ክትገብር ትፅቢት ይግበር። እዚ እንትኸውን ንካልኦት ክፍላተ ከተማታት ኣብነት ክኸውን ዝኽእል ስራሕ ይስራሕ። ብሓቂ እውን ላዕለዎት ኣመራርሓ ከተማ መቐለ፣ ክፍለ ከተማታትን መዳርግቲ ኣካላትን ነዚ ዓብይን ተደላይን ኣንፈት ንምዕዋት ተዋዲዶም ክሰርሑ ይግባእ። 


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 961
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010