እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

5196344
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
16
3781
23707
5145598
100402
128136
5196344

Your IP: 54.80.189.255
2018-05-26 00:01

ሓድነት ዘይፈጠረ ምሕደራ መሬት ክፍለ ከተማ ሓድነት

here we go
selam new

ኣፈ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ክፍለ ከተማ ሓድነት መምህር ሓዳስ በርሀ

-       ኣካቢት ቀዋሚ ኮሚቴ ሕግን ምምሕዳርን ክፍለ ከተማ ሓድነት ወ/ሮ ኤልሳ ኪዳነማርያም

ቀዳማይ ክፋል

ኣብ ሕገ መንግስቲ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ኢትዮጵያ ዓንቀፅ 40 ንኡስ ዓንቀፅ ሰለስተ ዋንነት መሬትን ሃፍቲ ተፈጥሮን ገፀር ይኹን ከተማ ናይ መንግስትን ህዝብን ጥራሕ ምዃኑ ይድንግግ። መሬት ዘይሽየጥ፤ ዘይልወጥ ሓበራዊ ንብረት ብሄራት፣ ብሄረ ሰባትን ህዝብታትን ኢትዮጵያ ከም ዝኾነ እውን ኣብ ተመሳሳሊ ዓንቀፅ ንኡስ ዓንቀፅ ሽዱሽተ ሰፊሩ ንረኽቦ። እዞም ኣገላልፃታት ኣብ ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዋንነት መሬት ብፖሊሲ ደረጃ እንታይ ከኸውን ከም ዘለዎ ብንፁር ዘቕምጡ እዮም። እዚ እውን ጉዳይ መሬት ኣብ ጭቡጥ ኢኮኖሚያውን ፖለቲካውን ኩነታት ሃገርና ዘለዎ ብፅሒት ዝለዓለ ምዃኑ ኣብ ግምት ስለዝኣተወ እዩ። ብመሰረት እዚ መሬት ብመንግስቲ ዝመሓደር ንብረት ህዝቢ ምዃኑ በቶም ዝተገለፁ ሕግታት እኳ ምርግጋፅ ዝከኣል እንተኾነ ኣብ ምሕደርኡ ዝርኣዩ ሓላፍ ዘላፋት መሪሕነት ግን ህዝቢ ሰፋሕቲ መረረታት ዘስምዐሉን ጠንቂ ስእነት ሰናይ ምምሕዳር ዝኾነሉን ፀገማት ከምዘለዉ ሰነዳት ገምጋም ውድብን መንግስትን የመላኽቱ።

ፀገም ምምሕዳር መሬት ኣብ ገፀር ይኹን ከተማ ዝርአ ዋላ እኳ እንተኾነ ኣብ ከተማታት ግን ዝገደደ መልክዕ ኣለዎ። ምኽንያቱ መሬት ከተማ ብባህሪኡ ፀቢብን ተደላይነቱ ልዑልን እዩ። ካብዚ ብዝብገስ ተጠላብነቱ ምስ ምስፍሕፋሕ ከተማ እናተኣሳሰረ ኣዝዩ ተባራዓይ ሕቶ ዝኾነሉ ኩነታት ኣሎ። ስለዚ ብዝተዋደደን ሓድነት ብዘለዎን ኣገባብ እንተዘይተመሪሑ ምንጪ ኣካብነት ክራይን መንቀሊ ጉድለት ሰናይ ምምሕዳርን ካብ ምዃኑ ዓዲ ኣይውዕልን። በዚ መግለፂ ንዝግለፅ ኣወፋፍራን ተግባራዊ ስራሕትን ማእኸል ገይርና እምበኣር ኣብ ምምሕዳር ከተማ መቐለ ክፍለ ከተማ ሓድነት ዘሎ ምሕደራ መሬት ብመሰረት ውፅኢታት ዳህሳስ ቤት ምኽሪ እንታይ ከም ዝመስል ዝድህስስ ምድላው ኣቕሪብና ኣለና።

ኣሰራርሓን ስነ ምግባርን ኣባላት ቤት ምኽሪ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ንምውሳን ተመሓይሹ ዝወፀ ደንቢ ቁፅሪ 58/2002 ምስ ምክትታልን ምቁፅፃርን መንግስታዊ ኣካላት ተዛሚዱ ኣብ ዓንቀፅ 50 ዘቐመጦም ዝርዝር ዕላማታት ኣለዉ። ካብቶም ዕላማታት እቲ ሓደ ስራሕቲ መንግስቲ ብመሰረት ሕግን ስርዓትን እናተፈፀሙ ምዃኖም ከምኡ እውን ኣብ መንጎ ኣካላት ክልላዊ መንግስቲ ዝተዋደደ ኣሰራርሓ ምህላው ንምርግጋፅ ምዃኑ ዝገልፅ እዩ። ካብ እዚ ሓላፍነት ተበጊሱ ቤት ምኽሪ ክፍለ ከተማ ሓድነት ሓደ መንግስታዊ ኣካል ኮይኑ ኣብቲ ክፍለ ከተማ ንዘለዉ ፈፀምቲ ኣካላት ንፁር ዝኾነ ስርዓት ደገፍን ክትትልን ዘርጊሑ ይሰርሕ። ከም ክፍለ ከተማ ሽዱሽተ ቀወምቲ ኮሚቴ እቲ ቤት ምኽሪ ኣለዉ። ካብዚኣቶም ሰለስተ ብቀዋምነት ይሰርሑ፤ እቶም ሰለስተ ግና ምስ ካልእ ስራሕ ብተደራብነት ነቲ ናይ ቤት ምኽሪ ዕማም ዝፍፅሙ እዮም። ኩሎም ኣጠቓላሊ መንፈስ መገልገላይነቶምን ምርግጋፅ ውክልና ህዝቦምን ክርአ ከሎ ፅቡቕ ምንቅስቓስ ዘለዎም ምዃኖም ኣፈ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ክፍለ ከተማ ሓድነት መምህር ሓዳስ በርሀ ገሊፀናልና። ንመርአዪ ዝኸውን ኣፈፃፅማ ስራሕ ቀወምቲ ኮሚቴ ኣብ 2010 ዓ.ም ቀዳማይ ፍርቂ ዓመት ክንወስድ ከለና ጉዳይ ማሕበራዊ፣ ሕግን ምምሕዳርን ከምኡ እውን በጀትን ኦዲትን ስርርዖም ቅድሚት ኮይኑ ዝተረፉ ሰለስተ ቀወምቲ ኮሚቴ ድማ ኣብ ማእኸል እዮም። ድሕሪት ዝተብሃለ ግን የለን። ብመንፅር እዚ ኣፈፃፅማ ኣብያተ ምኽሪ ጣብያ ክርአ ከሎ እውን ከም ክፍለ ከተማ ካብ ዘለዋ ሓሙሽተ ጣብያ ሰለስተ ቅድሚት፣ ሓንቲ ማእኸል ሓንቲ ድማ ድሕሪት ዝተሰርዓ እየን።

ኣብ ክሊ ከምዚ ዝበለ ናይቲ ቤት ምኽሪ ንመደባትካ እናገምገምካ፣ እናተሰራራዕኻን እናተመሃሃርካን ምኻድ ግን እቲ ቤት ምኽሪ ዕግበት ዘይረኸበሉን እምነት ዝሰኣነሉን ሓደ ዓብዪ ጉድለት ኣሎ። እቲ ጉድለት፣ ከም ክፍለ ከተማ ምስ ፈፃሚ ኣካል ብፍላይ ኣብ ዙርያ መሬትን መሬት ተንከፍ ስራሕትን ተኣሳሲሩ ምስ ዝምልከቶም ፈፀምቲ ኣካላት ተዋዲድካን ሓድነት ፈጢርካን ካብ ዘይምኻድ ዝብገስ እዩ። ናይቲ ጉድለት ክብደት ክሳብ ክንደየናይ ምዃኑ ንምርኣይ ገለ መነፃፀርታት ወሲድካ ምድህሳስ የድሊ።

ብመሰረት እዚ ከም ክፍለ ከተማ ከባቢ 22 መንግስታዊ ኣብያተ ዕዮ ኣለዋ። ምስ እዚኣተን እቲ ቤት ምኽሪ እናተናበበን እናተረዳድአን ይኸይድ። ካብቲ ሰስራሕኻ እናሰራሕኻ ተናቢብካ ምኻድ ዝነቅል ብዘይካ ኣብ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ከተማ ንግድን ኢንዱስትርን ኣብ ካልኦት ኣብያተ ዕዮ ነቲ ቤት ምኽሪ “ሓጋዛይን ደጋፋይን እዩ” ኢልካ ናይ ምውሳድ መንፈስ ፅቡቕ ምዃኑ መምህር ሓዳስ የረድኣ። “ቤት ምኽሪ ሓጋዛይ እዩ” ምባል ጥራሕ ዘይኮነስ ብቤት ምኽሪ ዝሕበሩ ጉድለታት ብግዘ ክትፈትሕ ዝግበር ፃዕሪ እውን ከም ቤት ምኽሪ እምነትን ኣፍልጦን ዝተውሃበን ኣብያተ ዕዮ ኣለዋ። ንኣብነት ቤት ፅሕፈት ኮንስትራክሽን፣ መንገድን መግዓዝያን ካብተን ኣብ መወዳእታ 2009 ዓ.ም ብፅቡቕ ኣፈፃፅመአንን ዝተዋደደ ስራሕተንን ብቤት ምኽሪ ኣፍልጦ ዝተውሃበን ኣብያተ ዕዮ ሓንቲ እያ።

ብኣንፃሩ ኣብ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ከተማ፣ ንግድን ኢንዱስትርን ድማ እቲ ቤት ምኽሪ ዕግበትን እምነትን የብሉን። “ንምንታይ እዩ እቲ ቤት ምኽሪ ኣብዚ ቤት ዕዮ እምነትን ዕግበትን ስኢኑ?” ንዝብል ሕቶ እተን ኣፈ ጉባኤ ዝሃባና ዝርዝር መብርሂ ምስ ምሕደራ መሬት ዝተኣሳሰሩ ሰፋሕቲ ጉድለታት ስለዘለዉ እዩ። ሓደ ካብቶም መግለፅታት መሬት ኣብ ምዓልኡ ክውዕል ዘይምግባር እዩ። ንኣብነት ኣብታ ክፍለ ከተማ ሰባት መነባብርኦም ክልውጡሎም ንዝተፈላለዩ ንግዳዊ ምንቅስቓሳት ተባሂሎም ብደኣንት ይኹን ብኻልእ ዘፈር ኣብ 1998 ዓ/ም ይኹን ኣብ ካልኦት ዝሓለፉ ዓመታት ዝተዓደሉ መስርሒ ቦታታት ኣለዉ። ይኹን እምበር እቶም ንመስርሒ ቦታ መሬት ዝተዓደሉ ወገናት ዝተውሃቦም መሬት ኣብቲ ክሰርሕሉ ዝተውሃብዎ ዕላማ ዘየውዕሉ ምህላዎም ቤት ምኽሪ ብተደጋጋሚ ኣብ ዘካየዶም ዳህሳሳት እናረጋገፀ ርኢቶታት እናሃበ መፂኡ እዩ።

ኣብዚ ከም ኣብነት ዝተገለፀ ንስራሕቲ ሕርሻ ከተማ መሬት ብሊዝ ዝተውሃቡ ነቲ ናይ ከተማ ሕርሻ ስራሕ ገዲፎም መንበሪ ገዛ ሰሪሖም ዝነብርሉ ኩነታት እዩ ተረኺቡ። ኣብዚ ክልተ ጉድለታት ኣለዉ። እቲ ሓደ ንመስርሕን መሸጥን ቦታ ዝተውሃቦም ኣካላት ብመሰረት ዝተውሃቦም ኣንፈት ክሰርሑ ዘድሊ ደገፍን ክትትልን እናገበርካ ዘይምኻድ እዩ። ካልኣይ ጉድለት ድማ ካብ ኣንፈት ወፃኢ መሬት ኣብ ዘይምዓልኡ እንትውዕል ሕግን ኣሰራርሓን ተኸቲልካ መሬት መንግስቲ ብግዚኡ ስርዓት ኣትሒዝካ ኣብ መዓልኡ ክውዕል ዘይምግባር ኣሎ።

ከምዚ ዓይነት ጉድለት ብቤት ምኽሪ ካብ ባይታ ተዳህሲሱ ንፈፀምቲ ስራሕ ሓበሬታ እንትወሃብ ቀልጢፍካ ኣቲኻ መፍትሕ ዘይምቕማጥ ከዓ ካልእ ፀገም እናፈጠረ ዝኸይድ እዩ። ብሰንኪ እዚ ኣብ ሕብረተሰብ ዝበፅሑ ጉድኣታት ምህላዎም ምግንዛብ የድሊ። ንሱ እውን ብቆርቆሮ ሰሪሑ ክጥቀመሉ ዝተውሃቦ መሬት ስኣን ክትትል ምግባር ክሳብ ስሩዕ ገዛን ህንፃን ዝሰርሐሉ ተፀቢኻ ድሓር ብገምጋም ምስ ተሓበረ ብግብረ ሓይሊ “ኣፍርስ” ምባል ንኽሳራን ንዘይተደለየ ጎንፅን ከሳጥሕ ከምዝፀንሐ ይፍለጥ እዩ። ንሱ ጥራሕ ዘይኮነ ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር እውን እዩ። ነቶም ከምዚ ዝበሉ ፀገማት “ንምንታይ ብኣግኡ ዘይትፈትሑዎም?” ኢሉ ቤት ምኽሪ ንፈፀምቲ ኣካላት እንትሓትት ዝወሃብ መልሲ ዘዕግብ ኣይኮነን። እዚ እውን “መሬት ተዋሂብዎም ኣብ ዘይምዓልኡ ዘውዕሉ ዘለዉ ኣካላት ዝተውሃቦም ግዘ ውዕሊ ምስ ወድኡ ክነሕድጎም” ዝበሃለሉ ኩነታት ኣሎ። ይኹን እምበር እዚ ኣግባብነት ዘይብሉ ኣካይዳ እዩ። እግሪ እግሪ ስጉምቲ እናወስድካ ምስትኽኻል ወይ ኣሕዲግካ ንኻልኦት ምዕዳል ዝመሰሉ መፍትሒ ምውሳድ ይከኣል ነይሩ። ነቶም ከምዚ ዝብሉ ምስ መሬት ተዛሚዶም ዝርኣዩ ዘለዉ ጉድለታት ዘድሊ መረዳእታ እናሓዝካ ክሳብ ተሓታትነት ዝኽየደሉ ኩነታት ከምዝህሉ ኣካቢት ቀዋሚ ኮሚቴ ጉዳይ ሕግን ምምሕዳርን እቲ ክፍለ ከተማ ወ/ሮ ኤልሳ ኪዳነማርያም ገሊፀናልና።

ኣብ ክፍለ ከተማ ሓድነት ካብ ዘለዉ ሰፋሕቲ ፀገማት ምሕደራ መሬት እቲ ካልእ ምስ ውራ መሬት ዝተዛመደ ጉዳይ እዩ። በብከባቢኻ ካብ ዝተውሃበካ መጠን ትሕዝቶ መሬት እናስፋሕኻን እናሓፀርካን ምሓዝ ኣሎ። ኣብዚ እውን መንግስቲ ብንፁር መሬቱ ክፈልጥ፣ ዋንነት ሕድሕድ ሕብረተሰብ ብግልፂ ስርዓት መረዳእታ ክተሓዝ ርኢቶን ውፅኢት ዳህሳስን እቲ ቤት ምኽሪ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ምስ ኣወሃህባ ኣገልግሎት ተዛሚዱ ኣብ ዙርያ መሬት ብቤት ፅሕፈት ልምዓት ከተማ፣ ንግድን ኢንዱስትርን ግቡእ ኣገልግሎት ከም ዘይወሃብ ቤት ምኽሪ ክፍለ ከተማ ሓድነት ኣብ ዳህሳሱ ኣረጋጊፁ እዩ። ካብቶም ግቡእ ኣገልግሎት ዘይወሃበሎም ተግባራት ሓደ ተገልጋላይ ብምምልላስ ይግለፅ።

ምስ ስራሕቲ መሬትን መሬት ተንከፍን ተኣሳሲሮም ከም ክፍለ ከተማ ኣብ ቤት ምኽሪ ዕግበትን እምነትን ዘይፈጠሩ ተግባራት እቶም ልዕል ኢሎም ዝተገለፁ ጥራሕ ዘይምዃኖም ካልኦት መርአይታት ድማ ኣለዉ። ንኣብነት ምስ ካሕሳ ዝተዛመደ ፀገም ኣሎ። እዚ እውን መሬቶም ንዝተፈላለዩ ስራሕቲ ልምዓት ተላዒሉ ብመስርሕ ካሕሳ ዝግብኦም ገንዘብ ተዋሂቦም፤ ተለዋጢ መሬት እውን ተዓዲሎም። እቲ ንልምዓት ዝተብሃለ ቦታ መንግስቲ ናብ ልምዓት ኣብ ምእታው ስለዝደንጎየ ግና ካብቲ ነባር መሬቶም ክሳብ ሕዚ ዘይተልዓሉ ኣካላት ኣለዉ። እዚ ብስፍሓት ኣብ ከባቢ እንዳስላሰ ዝግለፅ ምዃኑ እተን ኣፈ ጉባኤ ገሊፀናልና እየን። ካብዚ ሓሊፉ መሬቱ ክለዓል ተባሂሉ ካሕሳ ተዋሂቡዎ ላውጣ መሬት ግን ዘይተዉሃቦ ንከባቢ ሽዱሽተ ዓመት ኣብቲ ነባርን ንልምዓት ክለዓል ዝተብሃለን መሬቱ ስቕ ኢሉ ዝተቐመጠ ነባሪ ድማ ኣሎ። ናይዚ ምኽንያት እቲ ንላውጣ ተባሂሉ ዝተፀንዐ መሬት ፈለማ ሰብ ትሕዝቶ ዝነበርዎ ምዃኑ ከይተፃረየ ንካሕሳ ድልዊ ኣብ ዝኾነሉ ግዘ “ሰብ ትሕዝቶ ኣለና” ስለዝበሉ ሕዚ ኣብ ክርክር ብምህላው እዩ። እቶም ቅድሚ ሽዱሽተ ዓመት ካሕሳ ዝተውሃቦም ኣካላት ሕዚ ለውጢ መሬት ክወሃቦም እንተዝበሃል ብመንፅር ነባራዊ ኩነታት ዕዳጋ ኣብቲ እዋን ዝተውሃቦም ካሕሳ፣ ገዛ የስርሖምዶ ኣየስርሖምን? ካልእ ሕቶ ኣለዎ። ስለዚ ስራሕቲ ብዝተወዘፉን ብዝሓደሩን ቁፅሪ ካልእ ፀገም ምልዓሎም ኣይተርፍን።

ኣብቲ ፈፃሚ ኣካል ካልእ ትኹረት ዘይተውሃበሉ ጉዳይ ነቶም ከምዚ ዝበሉ ፀገማት እናዳህሰሰ በብእዋኑን ዘዝቐደመን እናፈታሕኻ ኣብ ክንዲ ምኻድ ዘዝመፀ ሓላፊ “እቲ ፀገም ዝፀንሐ ፀገም እዩ” እናበለ ዝሓልፎ ምዃኑ እዩ። ስለዚ ዝፀንሐ ፀገም ዘምልከቶ እንተኾይኑ ናይ ሕዚ ፀገም ከመይ ገይሩ ክፈትሕ ይኽእል? እዚ ምህዳም ምዃኑ ግልፂ እዩ። ኣብዚ ጉዳይ ቤት ምኽሪ ተደጋጋሚ ውሳነ ሓሳባትን ርኢቶታትን ይህብ። ብወገን ፈፃሚ ስራሕ ግን ሰማዒ ኣይተረኸበን። ጉድለታት እንትሕበሩልካ ኣብ ክንዲ ወሲድካ ክተስተካኽል ምፅዓር ንቤት ምኽሪ ትኽክል እዩ ኢልካ ዘይምርኣይ፣ ከም ዝስዕበካ ዘሎ ገይርካ ምውሳድ ይርአ። ንኣብነት ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ 2010 ዓ.ም ኣብ ዝተሳለጠ ስሩዕ ጉባኤ ቤት ምኽሪ እቲ ክፍለ ከተማ፣ ንምምሕዳር ሓደ ዕዮ ተዋሂቡ ምንባሩ ምክትል ኣፈ ጉባኤ ክፍለ ከተማ ሓድነት ወ/ሮ ዛፉ በላይ ዝገለፃልና ጉዳይ ኣሎ። ንሱ እውን ኣብ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ከተማ፣ ንግድን ኢንዱስትርን ዝግባእ ገምጋም ተገይሩ ምስትኽኻል ክግበር ዝሕብር ዕዮ ገዛ እዩ። ይኹን እምበር ወርሒ ጥሪ 2010 ዓ.ም ናብ ዝተሳለጠ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ምንም ለውጥን ገምጋምን ከይተገበረ እዩ መፂኡ። ስለዚ ኣብዚ ክውሰድ ዝግባእ ስጉምቲ እዩ ክውሰድ ዘለዎ እምበር ለመናን ትፅቢትን ኣብ ስልጣን መንግስትን ህዝብን ብፍፁም ተቐባልነት ኣይክህልዎን።

ቤት ምኽሪ ክፍለ ከተማ ሓድነት ድማ ጉዳይ መሬት ናይ ሓደ ቤት ፅሕፈት ስራሕ ጥራሕ ምስቲ ዘይምዃኑ ነቲ ቤት ፅሕፈት ጥራሕ ዘይኮነስ “ህዝባውን መንግስታውን ስራሕ እዩ” ዝብል እምነት ኣለዎ። ካብዚ ተበጊሱ ኣብ መሬትን መሬት ተንከፍ ስራሕትን ናይ ዘካየዶም ዳህሳሳት ውፅኢት ንሓባር ኮሚቴን ስትራቴጂክ ኣመራርሓ እቲ ክፍለ ከተማን ብፅሑፍ ኣፍሊጡ እዩ። ካብኡ ሓሊፉ ንቤት ምኽሪ ምምሕዳር ከተማ መቐለ እውን ዘፍለጠሉ ኩነታት ዋላ እንተሃለወ ዛጊድ ዝመፁ ውፅኢት ግን የለን። ካብ ከምዚ ዝበለ ክያዶን ፀገማት ምሕደራ መሬት ክፍለ ከተማ ሓድነትን ተበጊስና እቶም ፀገማት ብዓይኒ ፈፃሚት ስራሕ እቲ ክፍለ ከተማ ከመይ እዮም ዝርኣዩ?፣ ንምንታይ እዮም ፍታሕ ዘይግበረሎም? ብስሩኸ ብቐፃልነት ከመይ ንምኻድ እዩ ተታሒዙ ዘሎ ንዝብሉ ሕቶታት ኣብ ቀፃሊ ትሕዝቶና ክንምልሶም ምዃንና ክንሕብር ንደሊ።  


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 977
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ለካቲት 2010