የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4290925
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
558
2449
11196
4258204
59655
89268
4290925

Your IP: 54.225.54.120
2017-09-21 04:58

“ዝኽሪ ሰማእታት ኢልና ክሳድና እንትነድንን ክንዝክሮ ዝግበኣና ነቲ ህዝቢ እዩ!”

here we go
selam new

ተጋዳላይ ስብሓት ነጋ

 “ኣብ ትሕቲ ኢህወደግ ዘለዋ ውድባት እንተይተሰኻኸፋ ብትረት

                                           ሓደ ኮይነን ዝግምግማሉ መስርሕ ኢህወዲግ ቀልጢፉ ክፈጥር ኣለዎ!”

ሳልሳይን መዛዘምን ክፋል

ኣብ ቀዳማይን ካልኣይን ክፋል ፅሑፍና ብምኽንያት በዓል መዓልቲ ሰማእታት ምስ ተጋዳላይ ስብሓት ነጋ ኣብ ዘካየድናዮ ሰፊሕ ቃለ መሕትት ኣብ ትርጉምን ረብሓን ምዝካር ሰማእታት፣ ኣብ ውሽጢ እቶም ዝሓለፉ 26 ዓመታት ዝተፈጠሩ ዓወታት፣ ክትግበሩ እናተገበኦም ግን ድማ ኣይተተግበሩን    ዝብሎም ጉድለታት፣ ውድብ ህወሓት ኢህወዴግ ፀገማት እንትፍጠሩ ዝፈትሐሎም መንገድታት ሕዚ ምስቲ  ሕሉፍ ባህልን ልምድን እቲ ውድብ ብምንፅፃር ዝርከበሉ ጥንካረ መሰረት ገይሩ ዘቐመጦ ገምጋም፣ ሓይልታት ትምክሕትን ፀቢብነትን ንምንታይ ኣብ ልዕሊ ህወሓትን ህዝቢ ትግራይን የነፃፅሩ ከምዘለዉ፣ እቲ ተጀሚሩ ዘሎ ብዕምቆት ናይ ምህዳስ ተግባር ነቶም ዘለዉ ሃገራዊ ፀገማት ካብ መሰረቶም ኣብ ምፍታሕ ክሳብ ሕዚ ንዝተሰርሑ ስራሕቲ ዝሃበና ርኢቶ፣ ነቲ ቀፂሉ ዝካየድ ጉባኤ ህወሓት ኢህወዴግ ዘለዎ ትፅቢትን ክሳብ ሽዑ ብዛዕባ ክሳለጡ ዝግበኦም ስራሕትን መሰረት ብምግባር ብክልተ ክፋላት ኣቕሪብናልኩም ነይርና። ሕዚ ድማ ነቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ መሰረት ብምግባር እዚ ኣዋጅ ዝፈጠሮም ረብሓታትን በዚ ሕዚ ክሳብ መዓዝ ክፀንሕ ከምዝኽእል ዝሃቦ ሓሳብን፣ ኣብ ሕገ መንግስቲ ሃገርና ዘለዉ ፈተናታትን መበገሲኦምን፣ ሓይልታት ትምክሕቲ ካብ ትማሊ ክሳብ ሎሚ ዘለዎም መርገፅን ነቲ ሕገ መንግስቲ ዝሪእሉ መነፅርን፣ ኣብ ኩነታት መንግሰቲ ሻብያን ኣብ ሻዕብያ ዝተኸተልናዮ ወፃኢ ጉዳይ ፖሊሲ እንትግምገምን፣ እቲ ዝመፅእ ዘሎ ጉባኤ ክሳብ ዝኣክል እናተሰርሐ ክፀንሕ ኣለዎ ብምባል ዝሃበና ዝርዝር መብርህታትን ካልኦትን ሓሳባት ሒዝና ቀሪብና ኣለና።  ሰናይ ንባብ!

ወይን፡- ሃገርና ኣብ ትሕቲ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ኮይና ትመሓደር ምህላዋ ዝፍለጥ እዩ። ኣብ ትሕቲ ህፁፅ ኣዋጅ ኮይና ትመሓደር ብምህላዋ ከዓ ስክፍታታት ኣሎ። ብመሰረቱ እቲ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ኣድላዪ ነይሩ ዶ ትብል? ክሳብ መዓዝ ከ እዚ ኣዋጅ እዚ ክፀንሕ ይኽእል?

ተጋዳላይ ስብሓት ነጋ

ተጋዳይ ስብሓት፡- ብመሰረቱ ኢትዮጵያ ኣብ ዓለም ብሓለዋ ሰላም እትፍለጥ ዓዲ እያ። ሰላም ብምሕላው ካብ ኣፍሪካ ቀዳመይቲ እያ ኢትዮጵያ። እዚ ከምዚ ዝበለ ሽም ስለዘለና ኣብ ኢትዮጵያ ሰላም ክዝረግ ይኽእል እዩ ዝብል እምነት ዘለዎ ናይ ውሽጢ ይኹን ናይ ደገ ሓይሊ ዋላ ሓደ ኣይነበረን። ስለዝኾነ እቲ ፀገም ዘይተገመተ፣ ክመፅእ እውን ዘይነበሮ፣ ክፍጠር ዘይነበሮ ፀገም እዩ ተፈጢሩ። እቲ ፀገም ንልዕሊ ዓሰርተ ኣዋርሕ እዩ ድማ ፀኒሑ። ኣብዚ ንብረት፣ ህይወት ጠፊኡ እዩ። ነዚ ኩነታት ፀላእቲ ክፍጠር ይኽእል እዩ ኢሎም እኳ እንተዘይገመቱ ግን ከዓ ክኸውን ዝፅበይዎ ዝነበረ እዩ። ለይትን ቀትርን እውን እናሰርሕሉ ፀኒሖም እዮም። ክልተ ዝተፈላለየ ግን ድማ ዝመሳሰል ባህጊ ዘለዎም ኣካላት ነዚ ስራሕ እናሰርሕዎ ፀኒሖም። እቶም ሓደ ምድብ መንግስቲ ክወድቕ /state failure/ ክፍጠር ዝደልዮ እዮም። እዚኦም ንኹሎም ሽሞም እንተይፀዋዕኹ መንግስቲ ኤርትራን ናቱ ጎይታታትን ኮራኹርን ዝሓውስ እዩ። መንግስቲ እንተወዲቑ ንብረት ጠፊኡ፣ ናይ ደቂ ሰባት ህይወት ሓሊፉ ክስተኻኸል ዝኽእል ነገር እውን ኣይኮነን። እዚ እንተተፈጢሩ ከዓ ንዓና ኣዐርዩ ከቢድ ታሪኻዊ ክሳራ እዩ። እዛ ሃገር ብዝኾነ መንገዲ ክትዕርየሉ ናብ ዘይትኽእል ብርኪ እዩ ዝወስድ። እዚ ንክኸውን እቶም ዝገለፅክዎም ኣካላት ምስ ኣብ ውሽጢ ሃገር እውን ዝርከቡ ብሕመቕ ዝተሰየሙ ተቓወምቲ ውድባት ፖለቲካ ብሓባር እናሰርሑ ፀኒሖም እዮም።  እቲ ኩነታት ምስ ኣጋጠመ ድማ እዚ ክኸውን ይኽእል እዩ ኢሎም ደምዲሞም ነይሮም እዮም። ምንም ኣይተጠራጠሩን ነይሮም። ኢትዮጵያ ኣብቂዑላ እዩ ኢሎም ነይሮም። ኲናት ሕድሕድ ተጀሚሩ እዩ፣ መምለሲ የብሉን፤ ኢሎም ዝኣመኑ ፍፁማት ፀላእቲ እዮም።

ካልኣይ ፈትውትና ዝመስሉ ሕዚ እውን ኣሽማቶም እንተይፀዋዕኹ ገለ ዓበይቲ ዓድታት ኣብዚ ኩነታት ተረባሪቦም እዮም። ናይዚኦም ድሌት ምእንቲ ልኣላዊት ኢትዮጵያ ንኸይትህሉ እዩ። ኣብ ታሪኽ ሉኣላዊት ኢትዮጵያ ተራእያ ስለዘይትፈልጥ፣ ሉኣላዊት ኢትዮጵያ ኣብ ኣፍሪካ እተሕድሮ ፅልዋ እውን ስለዝፈልጡ በዚ ምኽንያት እውን ይመሮም ስለዘሎ ሉኣላዊት ኢትዮጵያ ንምጥፋእ ንሶም እውን ተረባሪቦም እዮም።  ንሳቶም ሓሻክር እንድዮም ዝደልዩ ስለዚ እዚ ዘስግኦም ፈተውትና ዝመስሉ ዓበይቲ ዓድታት መንግስቲ ዘይብላ ሃገር ንምፍጣር እንታይኮነስ ናይ ኢህወዴግ ኣመራርሓ ንመድስካል /dilute ንምግባር/ ማለት እውን ሉኣላውነቱ ዘይሕልው መንግስቲ ኣብ ኢትዮጵያ ክፍጠር እናሰርሑ መፂኦም እዮም፤ ሕዚ እውን ይሰርሑ ኣለዉ። እዚኦም ብዋናነት ነቶም ውድቀት መንግስቲ ዝፅበዩ ናይ ውሽጢ ዓዲ ተቓወምቲ ውድባት ምስ ኢህወዴግ ስልጣን ከማቕልዎም እዮም ዝደልዩ። ኢህወዴግ ምስ እዚኦም ብምሕዋስ ድኹምን ሉኣላውነቱ ዘይሕሉ መንግስትን ፈጢሮም ናቶም ተለኣኣኺ ምእንታን ክኸውን ይደልዩ። እዚ ምእንታ ክኸውን ድማ እዚኦም እውን ምስቶም ፀላእትና ኮይኖም ይሰርሑ።

ስለዚ ኣብ ውሽጢ ከምዚ ዝበለ ኩነታት ኮይነ ብምርኣይ እቲ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ብወገነይ ዘንጊዑ እንተዘይኮይኑ ምእዋጁ ትክኽል እዩ፤ እየ ዝብል። እዚ እንትብል ግን ቁፅሪ ሓደ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ዘፍጥር ኩነታት ክንፈጥር ኣይምተገበአናን ነይሩ። ቀጥ ኢልና እናማዕበልና፣ ዲሞክራታይዝ እናኾና ክንከይድ ምተገበአና። ስለዝሓመቕና ግን ነቲ ሕመቕና ድማ ፀላእትና መዝሚዞም ናብቲ ዝረኣናዮ ኩነታት ስለዘእተውና እቲ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ብዘይጥርጥር ኣድላዪ ኮይኑ ተረኺቡ።

እዚ ብምዃኑ እቶም ተሃርሂሮም ዝነበሩን ነናይ ባዕሎም ዕላማ ዝነበሮምን ክንደይ ከም ዝተናደዱ ይፈልጥዎ እዮም። ንሕና እውን ንፈልጦ ኢና። እዛ ሃገር ከይትድሕን፣ ካብቲ ገጢምዋ ዝነበረ ፀገም ምእንታን ከይትወፅእ ናብ ዝመስልዎም ሰባት ክንደይ ስልኪ ከም እተደወለ ንፈልጦ ኢና። ምኽንያቱ ወዲቖም እዮም ኢሎም ደምዲሞም እዮም ነይሮም። ስለዚ እቲ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ኣዕርዩ ኣገዳሲ እዩ ነይሩ።

ሕዚ ኸ ንዝብል፣ እቲ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ንክልዓልን ንኸይልዓልን ዝውሰኖ እቲ ኩነታት እዩ። ነቲ ኩነታት ዝግንዘቦ ከዓ ህዝቢ ኢትዮጵያ እዩ። ህዝቢ ኢትዮጵያ ይደልዮ ዶ? እንተይልና ንሰላሙ ብዘለዎ ትርጉም ህዝቢ ኢትዮጵያ ይደልዮ እዩ። ፀላእቲ ግን ኣይኮነን ክሳብ ሕዚ ክፀንሕን ክቕፅልን ነታ ሽዱሽተ ወርሒ እውን ከመይ ከምዝመረረቶም ርኢናዮም ኢና። ስለዚ ንሳቶም ቀልጢፉ ክለዓለሎም እዮም ዝደልዩ።

 እቶም ፀላእቲ ሕዚ እውን ስርሖም ኣይሰርሑን ዘለው ኣይንብልን። ብመሰረት እቲ ኣቐዲሞም ዝተለምዎ ዝወደቐት ኢትዮጵያ ንምህላው ለይትን ቀትርን ካብ ምስርሖም ዓዲ ኣይውዕሉን። ብድምር ግን እዚኦም ደረጀኦም እዩ ዝፈላለ እምበር ክልቲኦም ሓደ እዮም። ምስቶም ኢትዮጵያ ክትወድቕ ዝደልዩ እንተተሓናፊፅና ወዲቕና ማለት እዩ። ስለዚ እዚኦም እቲ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ክለዓል ይደልዩ። ምእንታን  ድሌቶም ክሰርሑ። ይኹን እምበር ህዝቢ ኢትዮጵያ እዚ ክኸውን ዝደሊ ኣይመስለንን። ንስኻ ኸ እንታይ ርኢቶ ኣለካ እንተድኣ ኢልክሙኒ ግን ሕዚ ለይትን ቀትርን ፅዑቕ ፖለቲካዊ ስራሕ ክስራሕ ኣለዎ። እዚ እናገበርና ክሳብ ጉባኤ እንተንፀንሕ ፅቡቕ ምዃነ እብል። እዚ እንትብል ወሳኒኡ ህዝቢ ኢትዮጵያ እዩ። ኣነ ግን ከምቲ ዝበልክዎ ክሳብ እቲ ጉባኤ ዝካየድ እንተዝፀንሕ ደስ ምበለኒ።

ወይን፡- ሕገ መንግስቲ ሃገርና ብፍላይ ከዓ ስርዓት ፌደራሊዝም ኣብ ሃገርና ፀዲቑ ኣብ ተግባር ካብ ዝውዕል ንነዘ ልዕሊ 20 ዓመት ኣቑፂሩ ኣሎ። ይኹን እምበር እዚ ሕገ መንግስቲ እንትፀድቕ ዝለዓሉ ዝነበሩ ሕቶታት ሕዚ እውን ብዝተፈላለዩ መንገድታት ይለዓሉ ኣለው። ብፍላይ ከዓ እዚ ስርዓት ነዛ ሃገር ክብትና እዩ ዝብል ናይቲ ትምክሕቲ ኣተሓሳስባ እናቐነሰ ኣብ ክንዲ ዝኸይድ እናተጠናኸረ እንትኸይድ ንዕዘብ ኣለና እሞ ኢህወዴግ ልዕልነት እቲ ወያናይ ዲሞክራሲ ኣተሓሳስባ ኣብ ምርግጋፅ ዝሰርሖ ዘሎ ስራሕ ከመይ ክንገልፆ ንኽእል?

ተጋዳላይ ስብሓት፡- ሓይልታት ትምክሕቲ ነቲ ፌደራል ስርዓት ካብ ቀደሙ ኣይደልይዎን ነይሮም። ብኣንፃሩ ውድባት ብሄር ብሄረሰባት ከዓ ነዚ ስርዓት ሃንቀውታ ነይርዎም። ሃንቀውታ ጥራሕ ማለት እዩ። ናይ ትምክሕቲ ሓይልታት እንተድኣ ኣልዒልና ግን ካብ ቀደሙ እውን ተለሚኖም ኣብዮም እዮም። ህወሓት/ ኢህወዴግን ኣብ 1981 ዓ/ም ኣብ ኣቬራ ጉባኤ እንተካይድ ኩሎም ናይ ኢትዮጵያ ውድባት ብፀጋም ይሃልው ብየማን እኒ ኢህኣፓ፣ ኢህኣሰ፣ ኢድዩ፣ ምኢሶን ወዘተ ሰራዊትና ፀፀግዑ ኣቐሚጥና  ፖሊስ ቆፂርና ብናይ ደገ ሓይሊ እውን እናተሓለውና  ናይ ስግግር መንግስቲ ንመስርት እንትብል እንተሎ ቁፅሪ ሓደ ዘባጨወ ውድብ እንተነበረ ኢህኣፓ እዩ። ሽዑ ኢህኣፓ ኣብ ቶሮንቶ ኣኼባ ገይሮም ነይሮም ። እዚ እንትገብሩ ንዓና ኣግሊሎም ንኢድዩ እዮም ዓዲሞሞም። ደሓር ከዓ ንሕና እውን ምስ ደርግ ክንሸማገል ንሮማ ከይድና ነይርና። ደርግ እውን ሽዑ ንሕና ብዛዕባ ኢትዮጵያ ምዝራብና ኣዐርዩ ገሪምዎ። ንስኹም ዶ ብዛዕባ ኢትዮጵያ ትዛረቡ ኢኹም? ኢሉና። እዚ እንትብሉና ንሕና እውን ገሪሙና። ግን ከዓ እቲ ምዝራብና ዘይተርፍ ስለዝኾነ ናብቲ ሽምግልና እንትንኣቱ ቅድሚ እቲ ሽምግልና ምጅማሩ መሸማገሊ ቋንቋና እንታይ ይኹን? ተባሂሉ። ድሕሪ እዚ ደርግ ቋንቋና እንግሊዝኛ ይኹን ኢሉ። ብኣንፃሩ ንሕና ድማ ንናይ ኢትዮጵያ ጉዳይ ብእንግሊዝኛ ኣይንዛረብን፣ ኣምሓርኛ ኢና እንዛረብ ኢልና። ሓቂ ንምዝራብ እንተኾይኑ ነቲ ቋንቋ እንግሊዝኛ እቶም ናታቶም ልኡኻት ካብቶም ናትና ልኡኻት ንታሕቲ እዮም ዝፈልጥዎ። ይኹን እምበር በዚ ኸምዚ ዝበለ ምኽንያት ተፈላሊና እቲ ሽምግልና እንተይተኻየደ ተሪፉ።

እዚ ኮይኑ እንተብቅዕ ንሕና ተስፋ ኣይቆረፅናን ኣብ 1983 ዓ/ም እንደገና ኩላትና ነቲ ስግግር መንግስቲ ንመስርት ድማ ኢልና። ሰራዊትና ብሓላዊ ይቀመጥ ኢልና። ኣብቲ እዋን ኢትዮጵያ መንግስቲ ዘይብላ ሃገር ተገይራ እያ እትሕሰብ ነይራ። ከም “Failed state” እያ እትቑፀር ነይራ። እዚ ስለዝኾነ ሓይልታት ምዕራብ ኢዶም ዘወጣውጥሉ እዋን እዩ ነይሩ። ኢህወዴግ መንግስቲ መስሪቱ ነቲ ሃገር ክመርሕ እዩ ዝብል እምነት እውን ኣይነበሮምን። ገለ ሃገራት ኣፍሪካ እውን ድሕሪ ሕዚ ኢትዮጵያ እትብሃል ሃገር የላን፤ ስለዚ ቤት ፅሕፈት ሕብረት ኣፍሪካ እውን ካብ ኣዲስኣበባ ክነውፅኦ ኢና ኢሎም ዝመናጠልሉ ዝነበረ ወቕቲ እዩ።

ኣብዚ ቀውጢ ኩነታት ኢሰፓ፣ ኢህኣፓ፣ ምኢሶን ወዘተ ኢትዮጵያ ትሃሉ ዶ ኣይትሃሉ ኣብ ዝበሃለሉ እዋን ናብቲ አህወዴግ ዝፀወዖ ናይ ሓባር ምስረታ ስግግር መንግስቲ ኣይንኣቱን እዮም ኢሎም። ንኣይ ኣብ ኢትዮጵያ ዝገርም ታሪኽ (the most historic) ኢትዮጵያ ገና ንኽትህሉ ፃዕሪ ኣብ ዝግበረሉ እዋን ትውልዶም እዩ ኢትዮጵያ እምበር ናይ ኢትዮጵያ ኣረኣእያ እንተዝህልዎም ኣይንኣቱን ኣይምበሉን ነይሮም። እዙይ ኣዐርዩ ታሪኻዊ ነይሩ። እዚኦም እንታይ ይባሃሉ? ኢትዮጵያ ትህሉ ድያ ኣይትህሉን? ኣብ ዝበሃለሉ እዋን ኢትዮጵያ ኣይትሃሉ እዮም መሪፆም። ስለዚ እቶም ትምክሕተኛታት ነቲ ስርዓት ኣይድግፋን ነይሮም፤ ይቃወሙ ነይሮም ጥራሕ እንተይኮነስ ኢትዮጵያ እትብሃል ሃገር ክትጠፍእ እውን ዓብዪ ድሌት እዩ ነይርዎም። 

ኢድዩ ሕዚ ኣብ ልዕሊ ህወሓት ፀብፀሖ ጉድኣት ዝፍለጥ እዩ። ይኹን እምበር ንኢድዩ ፃውዒት ገይርናሎም ኢና። ኣትዮም እውን ተቐቢልናዮም። ሽዑ ሰይጣን ይኹን መልኣኽ ዝኾነ ብሽም ህዝቢ ዝተወደበ ሓይሊ ይእቶ ኢና ኢልና። ካልእ ይትረፍ እስላማዊ ግንባር ንሓርነት ኦሮሞ (Islamic front for the libaration of oromia) ዝብል ነይሩ። ንሱ እውን ይምፃእ እዩ ተባሂሉ። እዚ ኩሉ እንተገበርና እውን ግን ኣይኮነን። እዚ ዝብል ዘለኹ ነቲ ፌደራል ስርዓት ብቓል ዘይኮነስ ብተግባር እውን ዘይደልይዎ ምንባሮም ክግለፅ ስለዝደለኹ እየ።  ኣብዚ ከይዲ እዙይ እቲ ፌደራል ስርዓት ኣብቲ ሕገ መንግስቲ ዝተሓንፀፀ ማለተይ እየ፤ ኣብ ማዕርነት ዝተመስረተ ሓድነት ብሄራት ከምዝህሉ እዩ ዘቕምጥ። ኣብ ልዕሊ እዚ ድማ ኣብ ከይዲ ሓደ ኢኮኖሚያውን ፖለቲካውን ማሕበረሰብ ከምዝፍጠር እዩ ዝገልፅ። ስለዚ እቲ ሕገ መንግስቲ ካልኦት ዓድታት እውን ከም ኣብነት ወሲዶም ክጥቀምሉ ዝደልዩ ሕገ መንግስቲ እዩ። ንኣብነት ዒራቕ ሓሲቦሞ ነይሮም፤ ፀገም ኣጋጢምዎም እምበር። የመንን  ካልኦት ብዙሓት ናይ ኣፍሪካ ሃገራት እውን ተመሳሳሊ ድሌት ነይርዎም። ዝወሰድዎ ዓድታት እውን ኣለዉ። ኣብ ልዕሊ እዚ እቲ ፌደራል ስርዓት ከከም ኩነታቱ ኣብ ከይዲ እናተመሓየሸ ከምዝኸይድ እውን የቕምጥ እዩ። ብድምር ግን እቲ ሕገ መንግስቲ ብኣንፃር ረብሓ ህዝብን ሃገርን እንተተራእዩ ዝወፆ የብሉን።

እዚ ኮይኑ ኣብ ኣፈፃፅማ ነቲ ሕገ መንግስቲ ዝፃብኡ ተግባራት ግን ኣለው። እዚ ብምዃኑ እውን ግድን እዚ እዩ ፈጢርዎም እኳ እንተዘይተብሃለ ኣብዚ ሃገር ናይቲ ስርዓት ሓደጋ ትምክሕቲ ጥራሕ ዝነበረ ሕዚ ፀቢብነት እውን ተወሲኽዎ ኣሎ። ስለዚ ሕዚ ከምቲ ኩላትና እንሪኦ ዘለና እቲ ሕገ መንግስቲ እውን ኣብ ፈተና ወዲቑ ንሪኦ ኣለና። ይኹን እምበር ዕጥቂ ስለዘለና /እቲ ክልስ ሓሰባዊ ዕጥቂ ማለተይ እየ/ እቲ ሕገ መንግስቲ ባዕሉ፣ እቲ ወያናይ ዲሞክራሲያውነት ኣሎ። ስለዚ ነዚ ቀልጢፍካ ተዓጢቕካ ምድሓን ይካኣል እዩ።

ካብዚ ተበጊስና እንተሪእና እቶም መሰረታዊ ዕጥቅታት ስለዘለውና ካብቲ ገጢሙና ዘሎ ሓደጋ ክንወፅእ ንኽእል ኢና። ኣብ 1983 ዓ/ም እኮ እቶም ሕዚ ዝወነንናዮም ዕጥቅታት ኣይነበሩናን። ስለዚ ሕዚ አዐርዩ ዝበለፀ ዕጥቂ ስለዘለና ካብቲ ሓደጋ ዘይንወፀሉ ምኽንያት የለን ክብል ደልየ እየ። ነቶም ዕጥቅታት ምስጣም እዩ ዘድሊ ሕዚ። እቶም ዕጥቅታት ህዝቢ ዝተረብሐሎም ዕጥቅታት ስለዝኾኑ ድማ እዚ ነቲ ሕገ መንግስቲ ኮነ ነቲ ዙርያ መለሽ ጉዕዞና ዓብይ ዕድል እዩ። ፀቢብነት ናይ ዝተወሰነ ምሁር ኣተሓሳስባ እዩ። ትምክሕቲ እውን ከምኡ። ስለዚ ንዚኣቶም ንምስዓር ነቶም ዕጥቅታት ብዝግባእ ዓጢቕና ነቲ ህዝቢ እውን ብዝግባእ ኣንቂሕናን ወዲብናን ምኻድ ከድሊ እዩ።

ወይን፡- ኣብ መንግስቲ ሻዕብያ ከም ሃገር እናተኸተልናዮ ዝመፃእና ፖሊሲ ወፃኢ እቲ ዝድለ ውፅኢት ከምዘይኣምፀአ ናይ ብዙሓት ሰባት ርኢቶ ይኸውን ኣሎ። ብፍላይ ከዓ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ምስቲ ኣብ ከባቢታት ቀይሕ ባሕሪ ምስ ዝተፈላለዩ ሃገራት ይሰርሖ ኣሎ ዝበሃል ስራሕ ተኣሳሲሩ እውን ቀፃሊ ዕዳ ህዝቢ ትግራይ እዩ ይባሃል እዩ እሞ ኣብዚ ዘለካ ርኢቶ እንታይ እዩ?

ተጋዳላይ ስብሓት፡- ኣነ፣ ኣብ ጉዳይ ኤርትራ እቲ ክሳብ ሕዚ ዝነበረ ፖሊሲ ጉድለት ነይርዎ ዝብል እምነት የብለይን። ምናልባት ሕዚ ክስተኻኸል ኣለዎ ዝበሃል ነገር እንተሃልዩ ድማ እቲ ውሳነ ናይ ዝለዓለ ኣካል እዩ ዝኸውን። ምናልባት ኣብቲ ክሳብ ሕዚ ዝነበረ ፖሊሲ ኣብ ኣፈፃፅምኡ ግን ድኽመት ዶ ይነብር ይኸውን ዝብል ሕቶ ኣለኒ። ማለት ፈተውቲ ክልቲኡ ህዝቢ ኣብ ምልዕዓል፣ ኣብ ምስላፍ ውስናት ጉድለታት ይህልው ዶ ይኾኑ እብል። ምስ እዚ ተተሓሒዙ በቲ ኣብ መንጐ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ኣይሰላም ኣይኵናት ኩነታት ዘሎ ጥቕዓት እንተርኢና ክልቲኡ ህዝቢ እዩ ዝጥቃዕ ዘሎ። እዚ ደኣ ይኹን እምበር  እቲ ቀንዲ ጥቕዓት ግን ኣብ ህዝቢ ኤርትራ እዩ ዘሎ። ፍሉጥ እዩ ምስ ኤርትራ ሰላም እንትንኸውን ንሕና እውን ከም ህዝብን ሃገርን እንረኽቦ ጥቕሚ ኣሎ። እዚ ብዘይምዃኑ  ዝጐደለና ነገር ከምዘሎ ፍሉጥ እዩ። ግን እዚ ምስቲ ህዝቢ ኤርትራ በዚ ኩነታት ዝጉድኦ ዘሎ ጉድኣትን ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኣጠቓላሊ ሓደጋን እንተወዳዲርናዮ ግን እቲ ናይ ኤርትራ ኣዐርዩ ዝገደደ እዩ። ንርኢ ኣለና ህዝቢ ኤርትራ ናብ ስደት እዩ ዝኸይድ ዘሎ። እቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ እውን ብትንትን ዝበለ እዩ። ኣብ ኤርትራ ናይ መንግስቲ ምውዳቕ /Failed state/ ሓደጋ እዩ ኣንፀላሊዩ ዘሎ። እቲ ሕዚ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ነዚ እዩ ዘርኢ። ኣብ ኤርትራ ዘለው ዓፋር ይኹኑ ኩናማ፣ ሳሆ፣ ትግረ ዋላ እውን እቶም ትግርኛ ተዛረብቲ ዝተባታተኑ እዮም። ነዚ ዝርዳእ መንግስቲ ድማ የለን ኣብ ኤርትራ። ስለዚ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ድኽመት ናይቲ ስርዓትን እቲ ዝፈልሕ ዘሎ ነጐዳን /ማሕማሕ ዝብል ዘሎ ነጐዳ/ እንተርኢናዮ ኣብ ኤርትራ ውድቀት መንግስቲ ኣይጋጥምን ኢልካ ክትዛረብ ኣየኽእልን። ኣብዚ ኩነታት ኣባና ክበፅሕ ዝኽእል ሓደጋ ካብቲ ሕዚ ዝኒሀ ሓደጋ ዝዓበየ እዩ ዝኸውን። ስለዚ እቲ ሓደጋ እቲ ናይ ሕዚ ዘይኮነስ እቲ ዝኸፍአ ሓደጋ ንቕድሚት እዩ ዘሎ። ህዝቢ ኤርትራ ይብተን ኣሎ። ስለዚ ኣብ ውሽጢ እቲ ፖሊሲና ኮይና እዚ ከይኸውን ነቲ ህዝቢ ምልዕዓል ዶ ምትኽኣለ ነይሩ ዝበልኩ እውን ነዚ እዩ። ኣብቲ ብደገ ምስ ማሕበረሰብ ዓለም እናተረዳዳእና እናፈጠርናዮ ዝመፃእና ፅዕንቶ እውን ካብቲ ዝሰራሕናዮ ንላዕሊ ምኸድና ዶ ነይርና እብል።

እንተዘይኮይኑ እቲ ኣብ ኣስመራ ዘሎ መንግስቲ ካብ ዕግርግር ወፃኢ ክነብር ኣይኽእልን። ሓደ እዋን ሓሰን ጉሌ ናይ ጁብቲ ፐረዚዳንት/ “ኢሳያስ ብመሰረቱ ካብ ዕግርግር ወፃኢ ክነብር ኣይኽእልን። ህይወቱ እውን ዕግርግር እዩ” ኢልዎ ነይሩ ። ትኽክል እዩ እቲ መንግስቲ ህውከት እንተሃድን መሬት መሸይዎ። ናብ ዕግርግር ይኣቱ እሞ በዝን በትን መተዓረቕቲ ይመፅሉ። ስለዚ እቲ መንግስቲ ብተፈጥርኡ ብዘይህውከት ክነብር ኣይኽእልን። ናብ ደቡብ ሱዳን፣ ናብ ሱማልያ /ኣልሸባብ/ ናብ ቀረባና ምኻድ እሞ ንግደፎ ናብ ስሪላንካ እኮ ከይዶም ነይሮም ሻዕብያ፣ ህውከት ክእልሹ። ኣብዚ ቀረባ እዋናት ድማ ሻዕብያ ምስ ኢራን /ሁቲ/ ዓሪኹ ምንባሩ ዝፍለጥ እዩ። ሕዚ ድማ ንኢራን ሓዲጉ ናብ ሱዑዲ ዓረብ /ሺዓ/ ከይዱ ኣሎ። እዙይ ዘሪአና ክትግምቶ ዘይትኽእል ዝሓመመ ጉጅለ ምዃኑ እዩ ናይ ኤርትራ መንግስቲ። ፅባሕ ብዝኾነ ኣጋጣሚ ዝበለፀ ዕግርግር እንተተፈጢሩ ናብቲ ዝበለፀ ክኸይድ እዩ። ከምዚ እናገበረ ገንዘብ ከምዝረክብ ድማ ይፍለጥ እዩ። ግን ገንዘብ ዓዲ ኣይሰርሕን፤ ሰላም እውን ኣየምፅእን።

 መንግስቲ ሻዕብያ ገንዘብ ዝረኽብሉ ወይ ሽሙ ዝፅወዐላ ኣጋጣሚ እንተረኺቡ ግና ናብ ዝኾነ እዩ ዝኸይድ። ብዝኾነ መንግስቲ ሻዕብያ ገዛ ዕዮ ዘይብሉ መንግስቲ እዩ። ጉዳይ ኤርትራ ጉዳዩ ኣይኮነን። ሽሙ ጥራሕ ትፀዋዕ። ስለዝኾነ እውን ሕዚ ምስቶም ንዓና ዝፃልኡ ጥልዕ ጉምቡስ ምባሉ ዝነበረን ዘሎን እዩ።

ኣብቲ ዓዲ ዘሎ ኩነታት እንተሪኢና ድማ መንግስቲ ሻዕብያ ኣብ ኤርትራ ንሱ ዝበላ ዝሰምዕ ህዝብን መሪሕነትን እዩ ፈጢሩ ዘሎ። ዝኣዘዞ ዝሰርሕ መሪሕነት ወይ ከዓ በየ ኣንፈቱ ዝኸድዕ፣ በዚ ኣቢሉ ነፃ ዝወፅእ መሪሕነትን ህዝብን እዩ ዘለዎ። ንሕና ካብዚ ይምሓረና ኢና እንብል። ዝኣዘዝናዮ ዝሰርሕ ህዝቢ ኣይንፈጥርን። ንሕና እቲ ህዝቢ ዝበለና ክንሰምዕ፣ ህዝቢ ሕማቕ ስለዘይደሊ ዝበለና ክንሰምዕ ጥራሕ እውን ዘይኮነስ ዝበለና ክንገብር ኣለና። ሻዕብያ ግን እዚ እንትገብር ፈለማ መን ከማኻ እናበለ እዩ ኣዐሽይዎ። እዚ ትምክሕቲ እዚ ዓብይ ሓደጋ እዩ። ንሕና እውን ካብዚ ክንምሃር ኣለና። ብዝኾነ ከምዚ እናበለ ሕዚ ኣብ ኤርትራ ቅርፂ ዘለዎ መንግስቲ ናብ ዘይብሉ ብርኪ በፂሑ ኣሎ። ኣብ ኤርትራ መንግስቲ ዘይኮነስ ሓደ ሰብ እዩ ዘሎ። ዝኾነ ኮይኑ ግን እዚ ኩነታት ተደሚሩ ንክልቲኡ ህዝቢ ከቢድ ሓደጋ እዩ ። 

ስለዚ ሕዚ ናይ ፖሊሲ ለውጢ እንተሃልዩ መንግስቲ ዝሓስበሉ ጉዳይ ክኸውን ይኽእል እዩ። እዚ ኮይኑ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ግን ብመሰረቱ ንኢትዮጵያ ስርሓ ከይትሰርሕ ዝገብር ግን ኣይኮነን። ኣሉታዊ ፅልዋ ኣለዎ፤ ግን ከዓ ባዕልና እንተዘይሓሚቕና ካብ ዕዮ ገዛና ከትርፈና ዝኽእል ግን ኣይኮነን። ክሳብ ሕዚ እውን ይቅርታ ህዝቢ ትግራይ ክቕየም ይኽእል ይኸውን  በቲ ዝኒሀ ኩነታት መሰረታዊ ዝኾነ ጉድኣት በፂሑና እዩ ኣይብልን።

እዚ ምስ በልኩ ህዝቢ ትግራይ ልክዕ ከምቲ ኣብ ኢትዮጵያ ትምክሕተኛ ዝበሃል፣ ፀቢብ ዝበሃል ህዝቢ የለን ኢሉ ዘይቕየም ንህዝቢ ኤርትራ እውን ክቕየም የብሉን። ስለዚ ከዓ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ዘሎ ርክባት ክጠናኸር ኣለዎ። መንግስቲ ኢትዮጵታ ካብ ኤርትራ ንዝመፁ ስደተኛታት ዘለዎ ፖሊስን ኣተሓሕዛን ዝምስገን እዩ። እዚ ኣዐርዩ ናበቲ ህዝቢ ክወርድ ኣለዎ።

ወይን፡- ክሳብ ሕዚ ዘይገለፅክዮ ክሓልፍ እትደልዮ መልእኽቲ እንተሃልዩ፡-

ተጋዳላይ ስብሓት፡- ብቐንዱ ክገልፆም ካብ ዝደሊ ጉዳያት ሓደ  ኣብቶም ዝሃብክዎም ሓሳባት ዝኾነ ሰብ ዝመሰሎ ርኢቶ ክህብ ይኽእል እዩ። እቶም ዝገለፅክዎም ድኽመታት ቅድም ኢልና ኣብቲ ኣመራርሓ ንዝነበርና ነፃ ዘውፅእ ነቲ ሕዚ ዘሎ ኣመራርሓ ድማ ዝወቅስ ገይርካ ምርዳእ ኣየድልን።  እቲ ድኽመት ናይ ኩላትና ድኽመት እዩ። ምኽንያቱ ናይ 15 ዓመት ድኽመት ኢና እንግምግም ዘለና። ካሊእ እቲ ዝተቓለሰ ህዝቢ፣ ህዝቢ ትግራይ፣ ህዝቢ ኢትዮጵያ እውን ኣይተቓለሰን ኣይብልን ነቲ ዘለዎ ዝወደቐ ናብራ ብዝግባእ ምግንዛብ ከድልዮ እዩ። ኣብ ዝወደቐ ናብራ ኢና እነይና፤ ከም ትግራይ ይኹን ዋላ ከም ኢትዮጵያ። ስለዚ ከምዚ ኢልና ኣይንነብርን፤ ካልኦት ናይ ዓለም ህዝብታት ከም እኒ ጃፓን፣ ጀርመን ዝበፅሕዎ ክንበፅሕ ኢና ክብል ኣለዎ። ካብ ዝወደቕናዮ ኣይተሳእናን ገና ኢና፤ ብዝበለፀ ፅኑዕ እምነት ክሕዝ ኣለዎ። እዚ እንተሃልዩ ዝፍጠር ሓይሊ ብቐሊሉ ዝርአ ኣይኮነን። ከምዚ ዝበለ ሓይሊ እንተተፈጢሩ  ንሎምን ንፅባሕን ዝኸውን ሓይሊ እዩ። ኣብዛ ሕዚ እዋን ኮይና እንትርኢ ግን ኣይኮነን ንፅባሕ ዝኸውንስ ንሎሚ ዝኸውን ሓይሊ እውን የብልናን። ሓደ ኣመራርሓ ከዓ ንፅባሕ ዝኸውን ሓይሊ እውን እዩ ክፈጥር ዘለዎ። ስለዚ እዚ ክኸውን እንተኾይኑ ዝነቐሐ ዝተወደበ ኣመራርሓ ክፍጠር ኣለዎ። እቲ ዝነቕሐን ዝተወደበን ኣመራርሓ እዩ ዝነቕሐን ዝተወደበን ህዝቢ ዝፈጥር። እዚ ክኸውን ዝግባእ ድማ ኣብቲ ላዕለዋይ መሪሕነት እዩ። ዓርሞሸሽ ኣመራርሓ እንተተፈጢሩ ኣብ ትግራይ ዝተደጎለ ዓቕሚ ዘለዎ፣ ክውደብ ዝኽእል፣ ተወዲቡ እውን ተኣምር ክፈጥር ዝኽእል ዝተደጎለ ፀጋ ኣሎ። ነዚ  ክንፈጥር ክንክእል ኣለና።

ካብዚ ወፃኢ እዚ ጉዳይ ነቲ ውድብ ዝምልከት እዩ ክኸውን። ኣብ ምግምጋም ዘሎ ፀገም ብዝግባእ ክርአ ዘለዎ እዩ፡ እንትንግምግም  መጀመርያ ውዳበታት፣ ዓቕምታት እዩ ክግምገም ዘለዎ። ተቐዳዲምና ሰብ ክንግምግም የብልናን። ህወሓት ጉባኤታቱ ምግምጋም፣ ማእኸላይ ኮሚቴኡ ምግምጋም፣ ፖሊት ቢሮ ምግምጋም፣ ካልኦት ኩሎም ውዳበታትን ትካላትን ምግምጋም የድልዮ። እዚ እንትንግምግም ቀንዲ መርአይና እቲ ትካል ወይ ውዳበ ሰብ ዶ የፍሪ ኣሎ ወይስ ኣየፍርን ብዝብል ክኸውን ኣለዎ። እዚ ምስ ገበርና ነቲ ሰብ እውን ክንግምግም ንኽእል። ኣብዚ ኮይና እገለ ፅቡቕ ሰሪሑ፣ እገለ ወዲቑ ክንብል ንክእል። ኣነ እቲ ውዳበን እቲ ትካልን ብዝግባእ እንተገምጊናዮ ሰብ ምግምጋም እንተቐረየ እውን ብዙሕ ዝጎድእ ኣይኮነን። ውዳበን ትካልን እንተይገምገምካ ሰብ ምግምጋም ግን ዓብዪ ክሳራ እዩ። ክሳብ ሕዚ ኣብ ገምጋማትና እናተዓዘብክዎ ዝመፅእ ዘለኹ ግን ብሰብ ጀሚርካ ብሰብ ምውዳእ እዩ። ኣነ ፖሊት ቢሮ እንተኾይነ ነቲ ፖሊት ቢሮ ከም ውዳበ ምስተገምገመ እየ ክግምገም ዝግበኣኒ። ስለዚ ኣካል እንተይገምገምካ ናብ ውልቀ ሳባት እናዘለልካ ክስቶ ከምዚ እዩ፤ ክስቶ ከምዚ እዩ ምባል መንገዲ ዕንወት እዩ።

ምስ እዚ ተደሪቡ ክርአ ዘለዎ ኣብ ገምጋማት በለፀኛታት ኣለዉ። ስቕ ኢሉ ፀኒሑ፣ ሰብ ሓሳብ እንትህብ ምስረአየ ርኢቶ ዝህብ። ጎይትኡ እንተተዛሪቡ ዝድግፍ፣ ጎይቶኡ እንተተቓዊሙ ዝቃወም እንተይሰምዐ፣ እንተይረኣየ ዝድግፍ፣ እንተይሰምዐ እንተይረኣየ ዝቃወም፣ ሓሳብን ሰብን ዘይፈሊ በለፀኛ ኣሎ። ኣብዚ እቲ ለኣኺ ድዩ ሓደገኛ ወይስ እቲ ተልኣኺ እንተኢልና ክልቲኦም ሕማቓት እንድዮም ንዓይ ግን እቲ ዝኸፍአ ሕማቕ እቲ ተልኣኺ እዩ። ስለዚ ነዞም ከምዚኦም ዝበሉ እንተይሰምዑን እንተይረኣዩን ክድግፉ ወይ ክቃወሙ ወሲኖም ዝኣተዉ ኣብ ኩሉ ብርክታት ዘለዉ /ካብ ፖሊት ጀሚሮም ክሳብ ዝነኣሱ ውዳበታት/ ካብ ሻዕብያ ወይ ካልእ ፀላኢ ሓይሊ ክንፅውዕ ቀንዲ ፀላእትና እዚኦም እዮም። ናይ ውሽጢ ፀላኢ እዩ ሓደገኛ።

ኣብ ሓደ ጉባኤ ድሕሪ መስዋእቲ መለስ ኣብ ዝተኻየደ መበል 11 ጉባኤ ኣባይ ወልዱ እንተመርሕ ሓደ ብጣዕሚ ዘሕጉስ፣ ንዓይ ዘሕጎሰኒ ኣብ ውድብና ምጥቕቓንን ምጥቕቓዕን ኣሎ ኢሉ  ሰለስተ ሻዕ ተዛሪቡ። እቲ ጉባኤ ግን እዚ ኣበይ እዩ ዝርአ ኢሉ ኮሚቴ ኣጣይሹ ክርኢ ኣይክኣለን። እቲ ኣባይ ዝበሎ ትኽክል እዩ። ከምኡ የለን ኣይኮንኩን ዝብል ዘለኹ። ግን ከምኡ ጥራሕ ተባሂሉ ተሪፉ። ካብዚ ዝኸፍአ ሓጥያት ስለዘየለ  ክፃረ ነይርዎ።

ካብዚ ብተወሳኺ ምስዚ ወሲኽና ክንሪኦ ዝግበኣና ዕግበት ዝምልከት እዩ። ዕግበት ኣዐርዩ ሓደገኛ እዩ። ዕግበት እናፀወዓ ዝወደቓ ውድባት ብዙሓት ክፅውዕ ይኽእል እየ። ሓደ ውድብ ክወድቕ እንተድኣ ኮይኑ ዕግበት እዩ ዘንፀባርቕ። ከምዚ ሰራሕና፣ ከምዚ ገበርና ይብል። ነቲ ክሰርሖ ዝግበኦስ ሰሪሐዮ ኢሉ ይጀሃር። ሓምሳ ክንሰርሕ መደብ እንተሒዝና ነተን ሓምሳ ብምፍፃምና እንታይ ዘዛርብ ኣለዎ። ካብቶም ዝሰራሕናዮም ክንመሃረሎም ዝግበአና ፅቡቓት ወይ ሕማቓት ነገራት እንተሃልዮም ምዝራብ ይከኣል። ብሕልፊ ከዓ ነቲ ዝሓዝናዮ ዘይንሰርሖ ስለዘለና ኣይሰራሕናዮን ኢልና ኢና ክንዛረብ ዝግበአና። ምእንታ ክንሰርሖ። ቻይናውያን ስርሖም ወዲኦም እንትግምግሙ፣ ነቲ ዝሓዝዎ ትልሞም ብኣግባቡ ወዲኦም ማለት እዩ ካብዚ ዝበለፀ ምሰራሕና፣ ካብዚ ዝበዝሐ ምስራሕና እዮም ዝብሉ። ካብዚ ዝበለፀ፣ ካብዚ ዝበዝሐ ዘይሰራሕናሉ ምኽንያት እዚ፣ እዚ እዩ ኢሎም እዮም ምኽንያት ዘቕምጡ። ኩሉ ግዜ ስርሖም እንትግምግሙ ዝበዝሐን ዝበለፀን /more & Better/ ኢሎም እዮም ዝለዓሉ። ከምኡ እናበሉ እዮም ገምጋማቶም ዝዓፅዉ ቻይናውያን። ከምኡ ስለዝብሉ እውን ሕዚ ቻይና ዘላቶ ብርኪ ዝፍለጥ እዩ። ግን ከዓ ቻይናውያን ሕዚ እውን እንተኾነ ንሃገሮም ዘይማዕበለት ሃገር ኢሎም እዮም ዝፅውዕዋ። ጃፓናውያን እውን ድቃስ የብለሙን፤ ከይብለፁ። ዕግበቶም እንትፅብፅቡ ኣይንርእን። ንሕና ግን እዚ ኣይለመድናዮን። ንእሽተይ ሰሪሕና ዝለዓለ ስራሕ፣ ዘሕጉስ፣ ዝተሳኸዐ፣ ተጠናኺሩ ክቕፅል ዝግበኦ ንብል። እዚ ፀገም እዩ።

ፀላእትና ጌጋታትና የጋንኑ እዮም። ኣነ ኣይፀልኦን፤ መጠንቀቕታ እዩ። መበገሲኡ ዋላ ካሊእ ይኹን ይፍለጥ እዩ ዕንወት ምምናይ እዩ፤ ዘልዕልዎም ጌጋታት ግን ምቕባል ኣድላዪ እዩ። እዚ ሓሳብ ካብ ፀላኢ እዩ መፂኡ ኢልካ ዝድርበ ሓሳብ የለን። ምስ እዚ ተኣሳሲሩ ድኽመታትና፣ ግድፈታትና ንፀላኢ ቐዲምና ንህዝቢ ባዕልና ንዛረቦ። ፈታዊ ዝመስል ከዓ ኣብ ውሽጢ ኮይኑ ዓወት የጋንን። እቶም ፀላእቲ ጌጋታት የጋንኑ። እዚኦም ክልቲኦም ንዓይ ፀላእቲ እዮም።

ኣብ መወዳእታ ከምቲ ቅድም ክብል ዝበልክዎ ኣብ ትሕቲ ኢህወደግ ዘለዋ ውድባት እንተይተሰኻኸፋ ብትረት ሓደ ኮይነን ዝግምግማሉ መስርሕ ኢህወዲግ ቀልጢፉ ክፍጥር ኣለዎ። ሓደ ስለዝኾና ምንም ዘስኻኽፍ ነገር የብልናን። ምኽንያቱ እዚ ህዝቢ ካብ ኢህወደግ ወፃኢ ካልእ ተስፋ ስለዘይብሉ ፀላኢ ከይሕጎስ፣ ፈታዊ ከይሓዝን ብቕፅበት ሓደ ኣካል ኮይኑ ክኸይድ ኣለዎ። ውዳበታትና ነጠናኽር። ውድበ ሓይሊ እዩ ንብል እሞ፣ ነቲ ውድብ ሓይሊ እዩ ዝበልናዮ ከዓ ኔትዎርክ ፈጢርና ነዳኽሞ። እዚ ብዝግባእ ክርአ ኣለዎ። ብድምር በዚ ሕዚ ተሃድሶ ናብ እትብሃል ቃል ናብ ዘይንሰምዐሉ ብርኪ ክንሰጋገር ኣለና። ተሃድሶ ተኣጃጂልካ ናይ ምፅናሕ፣ ናይ ሕመቕ ውፅኢት እዩ። ወልፊ ኮይኑ። ቀፃልነት ዘለዎ ምምሕያሽ ንግበር፣ ለውጢ ዘድልዮ እንተሃልዩ እውን እናለወጥካ ምኻድ እዩ ዘድሊ።

ወይን፣ ብሽም ምስንዳእ ቤት ፅሕፈት ጋዜጣ ወይን ነመስግን።

ተጋዳላይ ስብሓት፣ ኣነ እውን የመስግን።


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 959
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ግንቦት 2009