የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4290908
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
541
2449
11179
4258204
59638
89268
4290908

Your IP: 54.225.54.120
2017-09-21 04:55

ሓገዝ ጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ - ካባና ናባና!

here we go
selam new

እናተሓጋገዝካ ምልማዕ

ኣብ ፅባሕ ውድቀት ስርዓት ደርግ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ኣዝዮም ፈተንቲ ካብ ዝነበሩ ነገራት ሓደ ሕፅረት በጀት እዩ። እዚ ድማ ናብ ዝማዕበላ ሃገራት ቆላሕ ክትብል ዘገድድ ነይሩ። ነዚ ዝፈልጣ፣ ብኒዮሊበራል ዝምርሓ ምዕቡላት ሃገራት እውን ነቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘጋጠሞ ሕፅረት በጀት ብልቓሕን ነፃ       ሓገዝን ዝድግፋ መሲለን ፖሊሲታተን ከተኣታትዋ ፃዕሪ ገይረን። ይኹን እምበር፣ ብሰንኪ “ኣይቅበልን” ምባሉ ኣብ ኢኮኖምያዊ ምንቅስቓሱ ኣዝዩ ፈታኒ ከም ዝኾኖ እንተተረድአ እውን ንዓዲ ዝጎድእ ፖሊሲ ምዕራባውያን ኣይተቐበሎን። ኣብ ከይዲ ብዘለዎ ዓቕሚ ህዝቢ ኣለዓዒሉ ብምስራሕን ዲፕሎማስያዊ ርክብ ብምጥንኻር ኢትዮጵያ ቀልቢ ዝማዕበላ ሃገራት ንኽትስሕብ ፃዕሪ ብምግባር ቀስብቐስ ሓገዛት ዝረኽበሉ ዕድል ተፈጢሩ። መንግስቲ ኢህወዴግ ስልጣን ምስተረከበ ዝነበረ ኩነታት ክንገልፅ ደሊና ዘይኮንናስ ስእነት ንውልቀ ህይወት ወይ ህይወት ስድራ ጥራሕ  ዘይኮነስ ከም ሃገር እውን ኣብ ከቢድ መዋጥር ዘእቱ ምዃኑ ክብደቱ ንምርዳእ ስለ ዝደለና እዩ። 

ካብ ተመክሮ መንግስትና እንርድኦ ስእነት ካብ መሰረቱ ንምፍታሕ ኣብ ውሽጣዊ ዓቕምኻ ክትተኣማመን ከም ዘለካን ነቲ ፀገም ብፃዕርኻ ክትፈትሖ ከም ዝግብአካ እዩ። ስለዝኾነ ከምቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ነቲ ዝነበረ ከቢድ ስእነት በጀትን ሕሱም ድኽነትን ንምቕራፍ ኣብ ምጥንኻር ውሽጣዊ ዓቕሙ ዘድሃበ ዝተፈላለዩ ክፋላት ሕብረተሰብ እውን ማሕበራዊ ፀገማቶም ንምቕራፍ ኣብ ውሽጣዊ ዓቕሞም ከድህቡ ትፅቢት ይግበር። ጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ ክጣየሻ ዝተደለየሉ ቀንዲ ምኽንያት እውን እዚ እዩ። ከም ሓደ ሕብረተሰብ ውሽጣዊ ዓቕሚ ምዕባይ እንትበሃል ውሕስነት ምግቡ ኣረጋጊፁ ንኻልኦት ማሕበራዊ ፀገም ዘለዎም ጎረባብቲ ዝሕግዘሉ ዓቕሚ ምውናን እዩ።

ኣብ ኩሎም ክፋላት ሕብረተሰብና ማሕበራዊ ፀገም ዘለዎም ወገናት ኣለዉ። ኣብዚ ነቲ ማሕበራዊ ፀገም ከቃልል ዝኽእል ዓቕሚ ዘለዎም ድማ ይበዝሑ። “ሓምሳ ሎሚን ንሓደ ሰብ ሸኽሚ ንሓምሳ ሰባት ገይፂ” ከም ዝበሃል ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታትና ዘለዉ ማሕበራዊ ፀገማት ንምቕራፍ ኩሎም ዝሓሸ ዓቕሚ ዘለዎም ወገናት ይዕበ ይንኣስ ሓገዝ እንተድኣ ገይሮም ክፍትሑ ወይ ክቃለሉ ይኽእሉ እዮም። ስለዝኾነ ነቲ ዝፀንሐ ባህሊ ምትሕግጋዘ ኣጠናኺርካን እቲ ምትሕግጋዝ ውፅኢታዊ ዝኾነሉ መስርሕ ዘርጊሕኻን ማሕበራዊ ፀገማት ብሕብረተሰብ ክፍትሑ ናብ ዝግበረሉ ብርኪ ምስግጋር ግዘ ዘይወሃቦ  ጉዳይ እዩ። ብመሰረት እዚ መንግስቲ ኢትዮጵያ ጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ ዝበሃል ኣወዳድባ ኣተኣታትዩ ተግባራዊ እናገበረ ይርከብ። እዚ ድማ ብቢሮ ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ኣብ ትግራይ ፈሊሙ ቀስ እናበለ ዝተስፋሕፈሐ እዩ። እቲ ጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ ዝበሃል ኣወዳድባ፣ ህዝቢ ሓንቲ ጣብያ ብሓባር ኣብ ሓንቲ ውዳበ ዝጥርነፈሉ ኾይኑ ኣባልነት ግና ብድሌት ይኸውን።  ብመሰረት እዚ ውዳበ ከጣይሻ ተገይሩ። ኣብዚ ጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ ብኣባልነት ዝተመዝገቡ መራሕቲ ስድራ በብዓመቱ 24 ብር ናይ ምኽፋል ግቡእ ኣለዎም።

እተን ጥምረታት ክንክን ማሕበረሰብ ካብ ኣባላተን ዝረኽብኦ ክፍሊት ኣባልነት ከም ዘለዎ ኮይኑ ፕሮጀክት ፕሮፖዛላት እናቐረፃ ናብ ሰብ ሃፍትን ገበርቲ ሰናይን እናቕረባ እውን ሓገዛት ብምርካብ እቶተን ከዕብያ ይኽእላ። እዚ ማለት ኣብ ሓንቲ ጣብያ ዝህሉ ማሕበራዊ ፀገም ብጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ እታ ጣብያ ይፍታሕ ማለት እዩ። ዝኾነ ይኹን ክሕግዝ ዝደሊ ገባሪ ሰናይ ወይ በዓል ሃፍቲ ክገብሮ ዝደለየ ሓገዝ ናብ ጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ ኣታዊ ክገብር እንተኾይኑ እምበር ብቐጥታ ባዕሉ ክፍፅሞ ኣይኽእልን።

በቶም ልዕል ክብሉ ዝተዘርዘሩ ከይድታት ኣፈፃፅማ ዝተዋህለለ ሃፍቲ ጥምረት ኣብ መዓልኡ ንኽውዕል እቲ ኣመላምላ ብጥንቃቐ ዝትግበር እዩ። “እከለ ትገድድ፣ እከለ ይገድድ” እናበሉ ጎረባብቲ እዮም ነቶም ዝገደደ ፀገም ዘለዎም ዝምልምልዎም። ብብርኪ ጣብያ ዝተጣየሸ ኮሚቴ ድማ ነዚ የረጋግፅ። ኣብቲ ከይዲ ምልመላ ኣመራርሓ ጥምረት ክንክን እውን ክትትል ይገብሩ እዮም። ብመልክዕ እዚ እቲ ምልመላ ምስተፈፀመ  እቲ ስም ዝርዝር ንጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ ይወሃብ። ብጥምረታት ክንክን ማሕበረሰብ ሓገዝ ዝግበረሎም ወገናት ብዕድመ ዝደፍኡ፣ መዕበዪ ዘይብሎም መዕበይቶም ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ዝርከቡ ህፃናት፣ ዓርሶም ዘይኽእሉ ጉድኣት ኣካል፣ ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ ወዘተ እዮም።

 ብብርኪ ክልል ትግራይ 807 ጥምረታት ክንክን ማሕበረሰብ ከም ኣለዋ ሓላፊት ልምዓታዊ ትልሚ ቢሮ ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ትግራይ ወ/ሮ ኣስኳል ተኣምር ይገልፃ። ኣብተን ብብርኪ ትግራይ ዘለዋ 807 ጥምረታት ክንክን ማሕበረሰብ 821 ሽሕን 181 መራሕቲ ስድራ ብኣባልነት ዝተሓቖፉ እንትኾኑ ካብዚኣቶም እቶም 79 ሽሕን 316 መራሕቲ ስድራ ኣብ 2009 ዓ.ም ዝተሓቖፉ እዮም። ኣባላት ጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ በብዓመቱ 24 ብር ናይ ኣባልነት ዝኸፍሉ ኮይኖም እዚ ንኹሎም ብማዕረ ዝበፅሖም ግቡእ እዩ። ብመሰረት እዚ ኣብዚ ዓመት እዚ ብጥረ ገንዘብ 20 ሚልዮንን 178 ሽሕን 89 ብር ዝተኣከበ እንትኸውን ሽዱሽት ሚልየንን 977 ሽሕን 129 ብር ዝግመት ናውቲ እውን ተኣኪቡ እዩ።

ብመተሓባባራይነት ጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ ዝፍፀም ሓደ ትካል ንሓደ ህፃን ዝበሃል ዓይነት ሓገዝ እውን ካሊእ መልክዕ ምትሕግጋዝ እዩ። እዚ፣ ትካላት ንሓደ ህፃን ብቐዋምነት ዘዕብይሉ መስርሕ እዩ። ኣብቲ ትካል ዘለዉ ሰራሕተኛታት በብወርሑ ካብ መሃየኦም የዋፅኡ እሞ ተኣኪቡ ነቶም ዝሕገዙ ይወሃቦም። ብመልክዕ እዚ ኣርባዕተ ሚልዮንን 310 ሽሕን 198 ብር ገንዘብ ተረኺቡ እዩ። ጠቕላላ ኣብዚ ዓመት ብጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ ዝተኣከበ ገንዘብ እንትድመር 31 ሚልየንን 466 ሽሕን 220 ብር ከም ዝኾነ ወ/ሮ ኣስኳል ይገልፃ።

እተን ጥምረታት ክንክን ማሕበረሰብ ብመሰረት ዝተሰከምኦ ዕላማን ዝተነፀረ ኣንፈትን ይሰርሓ ምህላወን ንምርግጋፅ ዳህሳስ ይግበረለን እዩ። ኣብቲ ዳህሳስ በዝሒ ዝሓዝኦም ኣባላት፣ ግልፅነት ኣሰራርሓ፣ ኣብ ስራሕቲ ምቅላል ማሕበራዊ ፀገማት ዘለወን መሃዛይነት ወዘተ ይፍተሽ። ንኹለን ብኸምዚ ብምፍታሽን ንዝተውሃበን መደብ ዘለወን ኣፈፃፅማ ብምምዛንን ድማ ስርርዕ ይግበረለን። ብመሰረት እዚ ብብርኪ ትግራይ ካብ ዘለዋ 807 ጥምረታት ክንክን ማሕበረሰብ እተን 315 ኣብ ቅድሚት እንትስርዓ እተን 414 ድማ ኣብ ማእኸል እንትስርዓ እተን ዝተረፋ ድማ ኣብ ድሕሪት ተሰሪዐን እየን።

ካብተን ኣብ ቅድሚት ዝተሰርዓ ሓንቲ ንዝኾነት፣ ኣብ ወረዳ ኣሕፈሮም እትርከብ ጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ ጣብያ መዝብር ፍልይ ኣቢልና ንርኣያ። ላዕለዋይ ክኢላ ደገፍን ክትትልን ህፃናት ቢሮ ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ትግራይ ኣይተ ገብረሚካኤል ወርቅነህ ከም ዝገለፁልና፣ ጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ ጣብያ መዝብር ኣታዊኣን ወፃኢኣን ግልፂ እዩ። ዝተረኸበ ገንዘብ ብደረሰይ(ቅብሊት) ኣታዊ ይኸውን። ወፃኢ እንትግበር እውን ንምንታይ ተግባር ክውዕል ከም ዝተሓሰበ ምርድዳእ ይግብረሉ። እቲ ምርድዳእ ብቃለ ጉባኤ ተደጊፉ ይውሰንን ብዝርዝር ይምዝገብን። ብምቕፃል ንምንታይ ወፃኢ ይኸውን ከም ዘሎ ዝገልፅ ቅብሊት ሒዝካ ወፃኢ ይግበር።  ኣብ ክሊ ኣሰራርሓ ቅሬታ ዘለዎም ኣባላት ድማ ጥርዓን ከቕርቡ ይኽእሉ። ኣብ ኣመራርሓ ጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ ጣብያ መዝብር ጥርዓናት ዝሰምዕ ኮሚቴ ስለ ዘሎ ድማ ኣፃርዩ መልሲ ይህብ።

እቲ ካሊእ ኣዝዩ ፅቡቕን ብኻልኦት ጥምረታት ክንክን ማሕበረሰብ እውን ክትግበር ዝግብኦን ተመክሮ እታ ጥምረት ድማ ንዝተፀገሙ ወገናት እትገብሮ ሓገዝ ብብር ዘይኮነስ ብዓይነት ምዃኑ እዩ። ንኣብነት ኣብ መፍረ ጤለ በጊዕ፣ ኣብ ልምዓት ንህቢ፣ መፍረ ደርሁ ወዘተ ክዋፈሩ ንዝደልዩ ዝተፀገሙ ወገናት ብጥረ ገንዘብ ኣይኮነትን እትህቦም። ምኽንያቱ ብጥረ ገንዘብ እንተተዋሂቦም ብሰንኪ ዘለዎም ፀገም ኣብ ግዝያዊ መፍትሒ ከጠፋፍእዎ ስለ ዝኽእሉ ወይ እውን ስኣን ክእለት ኣተሓሕዛ ከባኽንዎ ይኽእሉ እዮም።

ስለዝኾነ በተን ዝተፈቐዳሎም ገንዘብ ኣብ ምንታይ ዓይነት ልምዓት ክዋፈሩ ከም ዝደልዩ ይሕተቱ እሞ እቲ ዝደለይዎ ልምዓት እንስሳት እንተኾይኑ እንስሳት ተዓዲገን ከም ዝዋሃብኦም ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ወረዳ ኣሕፈሮም ወ/ሮ ገነት ኣለምሰገድ ይገልፃ። ኣብ ልምዓት መስኖ ክዋፈሩ እንተድኣ ደልዮም ድማ ሞተር ማይ ወይ ካሊእ ነቲ መስኖ ዝሳለጠሉ ናውቲ ተዓዲጉ ይወሃቦም። ኣብ ዝዕደገሉ እዋን ናብ ዕዳጋ ወሪዶም ዝመርፁ ግና ባዕልቶም እዮም። እተን ክዕድግወን ዝደለዩ ጤለበጊዕ ወይ ደርሁ ወይ እውን ካልኦት ናውቲ ኣብ ክሊ እቲ ዝተፈቐደሎም መጠን ገንዘብ ኮይኖም ይመርፁ። ኣመራርሓ ጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ ድማ እቲ ገንዘብ ይኸፍሉሎም። ብድሕሪ ዕድጊት እውን ብመሰረት ዝሓዝዎ ትልምን ዝተነፀረሎም ኣሰራርሓን ይፍፅምዎ ምህላዎም ክትትልን ደገፍን ይገብሩሎም። ካብዚ ብተወሳኺ ጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ ጣብያ መዝብር በብዓመቱ ኣባላታ ዝኸፍልዎ ገንዘብ ቀልጢፉ ኣብ ጥቕሚ ንኽውዕል ክሳብ ፍርቂ ዓመት ኣብ ዘሎ እዋን እያ መሊኣ እትእክቦ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት እቶም ኣባላታ ዝኾኑ መራሕቲ ስድራ ነቲ ዝኸፍልዋ ገንዘብ ብልቢ ስለ ዝኣመንሉን ኣድላይነቱ ስለ ዝርደኦምን እዩ። ንኣብነት ለምዘመን 1,370 ዝኣኽሉ ኩሎም ኣባላታ ክሳብ ወርሒ ጥሪ ከፊሎም ከም ዝዛዘሙ ወ/ሮ ገነት ይዛረባ።

እዚ ብጥምረታት ክንክን ማሕበረሰብ ዝግበር ዘሎ ምትሕግጋዝ ካባና ናባና እዩ። ምኽንያቱ እቶም ዝሕገዙ ዘለዉ ወገናት ጎረባብትና፣ ቤተሰብና፣ ደቅና ወይ ወለድና እዮም። እዚ ድማ ብብርኪ ጣብያ ጥራሕ ዘይኮነስ ከም ክልል ካብኡ ሓሊፉ ከም ሃገር ቀፃሊ ዝኾነ ውሕስና ዘለዎ እዩ። ስለ ዝኾነ ኣባላት ዘይኮንኩም ስድራ ቤታት ኣባላት ክትኮኑ ኣለኩም።  ንፁር ዘይኮነ ኣሰራርሓ ዘለወን ጥምረታት ክንክን ማሕበረሰብ እትመርሑ ኣካላት ኣመራርሓ እንተድኣ ሃሊኹም እውን ብቅብሊት ኣታውን ወፃእን ዝግበረሉ መስርሕ ክትዝርግሑ ይግባእ።  ጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ ጣብያ መዝብር ኣተኣታትያቶ ዘላ ንተሓገዝቲ ወገናት ብጥረ ገንዘብ ዘይኮነስ “በተን ዝተፈቐዳሎም ገንዘብ እናዓደግካ ምሃብ” ዝብል ኣሰራርሓ  ድማ ብኸምኡ ዘይገብራ ጥምረታት  ብብሉፅ ተመኩሮ ተወሲዱ ክትግበር ኣለዎ። ብፍላይ እተን ኣብ ድሕሪት ተሰሪዐን ዘለዋ ጥምረታት ክንክን ማሕበረሰብ፣ ጥምረት ክንክን ጣብያ መዝብር ተመክሮ ብምውሳድ ናብ ኣብነታዊ ስራሕ ክኣትዋ ኣለወን።


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 959
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ግንቦት 2009